جزئیات تازه از پرونده اخاذی تلگرامی از دختران و نوجوانان لرستانی
پرونده کانال موسوم به «پرستوهای نظام» که پیشتر با انتشار تصاویر و اطلاعات شخصی شماری از زنان و نوجوانان لرستانی در فضای مجازی خبرساز شده بود، وارد مرحله تازهای شده است. بر اساس اظهارات فریبرز حدادی، وکیل دادگستری، سه متهم اصلی این پرونده بازداشت شدهاند و تاکنون بیش از ۲۰۰ نفر از افراد آسیبدیده شکایت خود را ثبت کردهاند. به گفته او، متهمان با ایجاد چند کانال مجازی، انتشار تصاویر، شماره تماس و مطالب کذب درباره قربانیان، از برخی افراد برای حذف محتوا اخاذی میکردند؛ اقدامی که علاوه بر جنبه قضایی، آثار روانی و خانوادگی گستردهای برای قربانیان به همراه داشته است.
فریبرز حدادی وکیل دادگستری درباره پرونده انتشار تصاویر تعدادی از زنان لرستانی در کانالهای مجازی با عنوان «پرستوهای نظام» به خبرگزاری ایلنا گفت هر سه متهم این پرونده دستگیر شدهاند و برای آنها قرار تأمین صادر شده است.
کانال «پرستوهای نظام» با هدف اخاذی از افراد ایجاد شده بود
وی درباره تعداد افراد آسیبدیده گفت: «تعداد دقیق این افراد بهصورت رسمی اعلام نشده، اما آنچه در فضای مجازی مشاهده میشود، نشان میدهد که ظاهراً افراد زیادی درگیر این ماجرا شدهاند.»
این وکیل دادگستری درباره نحوه فعالیت متهمان تصریح کرد: «این موضوع ارتباطی با لیدرهای تجمعات نداشت و صرفاً با هدف اخاذی انجام شده بود. متهمان کانالی با عنوان «پرستوهای نظام» ایجاد کرده بودند و از تصاویر افراد استفاده کرده بودند، اما هدف اصلی آنها اخاذی از افراد بود.»
حدادی ادامه داد: «بر اساس اظهارات برخی از شاکیان، متهمان در ازای دریافت پول، هم تصاویر را حذف میکردند و هم هویت فردی را که تصویر را برای آنها ارسال کرده بود، در اختیار شاکی قرار میدادند. برای مثال، ابتدا برای حذف تصویر مبلغی مانند دو میلیون تومان درخواست میکردند و اگر مبلغ بیشتری پیشنهاد میشد، آیدی فرد ارسالکننده تصویر را نیز ارائه میدادند.»
اخاذی متهمان از یک تا ۱۰ میلیون تومان متغیر بود/ یکی از شاکیان برای حذف تصویرش حاضر بود ۵۰ میلیون تومان بپردازد
وی درباره مبالغ اخاذی گفت: «مبالغ دریافتی ثابت نبود و از حدود یک میلیون تومان تا پنج میلیون و حتی ۱۰ میلیون تومان متغیر بود. مشخص نیست بر چه اساسی این مبالغ تعیین میشد.»
این وکیل دادگستری افزود: «یکی از موکلانم به مدت دو روز به متهمان پیام میداد و حتی اعلام کرده بود حاضر است ۵۰ میلیون تومان پرداخت کند تا تصویرش حذف شود، اما به دلیل حجم بالای پیامها، پاسخی دریافت نکرد و موفق به پرداخت پول نیز نشد.»
یکی از متهمان زیر ۱۸ سال است
حدادی درباره هویت متهمان گفت: «هیچیک از آنها اهل لرستان نیستند و هر سه نفر از شهرستانهای دیگر هستند. آنها یکدیگر را میشناختند و تا جایی که اطلاع دارم، دستکم یکی از آنها زیر ۱۸ سال سن دارد و درباره دو نفر دیگر اطلاعی از سن دقیقشان ندارم. در حال حاضر نیز هر سه نفر در زندان خرمآباد نگهداری میشوند.»
وی با اشاره به اتهامات متهمان اظهار کرد: «علاوه بر اخاذی، اتهام نشر اکاذیب نیز متوجه آنها است. آنها چندین کانال ایجاد کرده بودند که کانال اصلی حدود ۲۷ هزار عضو داشت و از طریق ایجاد چند کانال دیگر و انتشار لینک متقابل، در مجموع حدود ۳۵ هزار عضو جذب کرده بودند. تاکنون تنها تعداد اندکی از افراد آسیبدیده شکایت خود را ثبت کردهاند.»
احتمال فعالیت کانال مشابه «پرستوهای نظام» در تبریز را بررسی میکنیم
حدادی درباره موکلان خود در این پرونده گفت: «تعداد زیادی از این افراد با من تماس گرفتند، اما متاسفانه تعداد اندکی حاضر به شکایت شدند و من برای حدود ده نفر در این پرونده وکالت میکنم. حتی خبر رسیده که بهتازگی کانال مشابهی در تبریز ایجاد شده است. شب گذشته لینک آن را برای من ارسال کردند و گفتند که این موضوع را نیز پیگیری کنیم. هنوز صحت و سقم آن را بررسی نکردهام، اما در نگاه اولیه مشاهده کردم که تصاویر چند خانم در آن منتشر شده بود. پس از بررسی دقیق، اگر موضوع تأیید شود، اطلاعرسانی خواهم کرد.»
یکی از قربانیان از ترس واکنش همسرش درخواست طلاق داد
وی با اشاره به پیامدهای انتشار تصاویر قربانیان اظهار کرد: «مشکلات این افراد تنها به اخاذی محدود نشده است. در برخی موارد، علاوه بر انتشار تصویر، شماره تلفن افراد نیز منتشر شده و همین موضوع باعث ایجاد مزاحمتهای فراوان برای آنها شده است. یکی از موکلانم در چند روز اخیر حدود ۱۰ شماره تلفن برای ما ارسال کرده و گفته است افراد مختلف با او تماس میگیرند و سؤالات نامناسبی از او میپرسند. او بارها توضیح داده که مطالب منتشرشده در کانالها کذب است و از تماسگیرندگان خواسته است که مزاحم او نشوند.»
حدادی افزود: «یکی دیگر از موکلانم از ترس واکنش همسرش، درخواست طلاق داده است. این خانم میگفت نگران است که اگر همسرش مطالب منتشرشده را ببیند، ممکن است همان شب او را به قتل برساند. به گفته خودش، حدود ۵۰ درصد علت درخواست طلاق، همین نگرانی بوده است. ظاهراً فردی که اطلاعات شخصی او را در اختیار داشته، آن اطلاعات را در اختیار گردانندگان کانال قرار داده است.»
فقط متهمان اصلی مقصر نیستند؛ هویت منتشرکنندگان اطلاعات هم باید مشخص شود
وی درباره روند شکایتها گفت: «شکایت ما تنها متوجه این سه متهم نیست، بلکه از افرادی که تصاویر و اطلاعات اشخاص را در اختیار آنها قرار دادهاند نیز شکایت کردهایم و خواستار اعلام هویت آنها هستیم، زیرا آنها نیز از عوامل وقوع این جرم محسوب میشوند.»
حدادی توضیح داد: «هرچه تعداد شاکیان بیشتر باشد، از نظر حقوقی در بحث تعدد جرم تأثیرگذار است و قاضی میتواند قرار تأمین و وثیقه سنگینتری برای متهمان صادر کند. اما اگر از میان تعداد زیادی فرد آسیبدیده، تنها تعدادی از افراد شکایت کنند، طبیعتاً تأثیر چندانی در روند رسیدگی نخواهد داشت. متأسفانه بسیاری از مردم تصور میکنند که موضوع تمام شده است، در حالی که اگر برخورد قاطعی صورت نگیرد، افراد دیگر نیز به تکرار چنین جرائمی تشویق خواهند شد.»
وی با اشاره به یکی از موکلان خود گفت: «یکی از خانمها به من گفت که انتشار تصویرش برایش اهمیتی ندارد، اما، چون این اقدام توسط یکی از همشهریانش انجام شده، شکایت کرده است تا فرد خاطی مجازات شود و دیگر چنین جرمی را تکرار نکند.»
شبکه ارسال اطلاعات قربانیان بدون نظم و برنامه مشخص فعالیت میکرد
حدادی در ادامه درباره افرادی که تصاویر و اطلاعات اشخاص را در اختیار گردانندگان کانال قرار میدادند، گفت: «شنیدهام برخی از این افراد در قبال ارسال اطلاعات، مبالغی حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار تومان دریافت کردهاند، اما برخی دیگر نیز گفتهاند این اطلاعات را بدون دریافت پول در اختیار آنها قرار دادهاند. به نظر میرسد نظم مشخصی در این شبکه وجود نداشته و شاید به دلیل تعدد افراد و بیتجربگی آنها، فعالیتشان کاملاً آشفته و بدون برنامه بوده است.»
وی خاطرنشان کرد: «نکته جالب این بود که وقتی تصاویر پروفایل متهمان را مشاهده کردم، ابتدا تصور کردم شماره تلفن شخص دیگری را هک کردهاند یا از تصویر فرد دیگری برای رد گم کردن استفاده کردهاند، اما مشخص شد تصاویر پروفایل، عکس واقعی خودشان بوده است. حتی به این موضوع هم فکر نکرده بودند که برای پنهان کردن هویت خود از تصویر دیگری استفاده کنند یا راهی برای رد گم کردن در نظر بگیرند.»
این وکیل دادگستری درباره محتوای منتشرشده در کانالها اظهار کرد: «مطالب منتشرشده صرفاً به انتشار عکس محدود نبود، بلکه نسبتهای غیراخلاقی و اتهامات سنگینی به افراد داده میشد. برای مثال، درباره برخی دختران نوشته بودند که از چه سنی با چه افرادی رابطه داشتهاند و حتی نام اشخاص را نیز ذکر کرده بودند. همچنین آدرس برخی مکانها را منتشر میکردند و مدعی میشدند این افراد در آن مکانها مرتکب اعمال غیراخلاقی میشوند. حتی درباره اعضای خانواده نیز مطالب کذب منتشر میکردند و ادعاهایی درباره مادر، خواهر یا سایر بستگان آنها مطرح میشد.»
پسران ۱۴ تا ۱۶ ساله هم قربانی انتشار تصاویر و مطالب کذب شدند
حدادی افزود: «این اقدامات تنها متوجه دختران نبود، بلکه تصاویر پسران ۱۴، ۱۵ و ۱۶ ساله را نیز منتشر کرده بودند و مطالبی درباره آنها نوشته بودند که مشکلات جنسی دارند. تعدادی از همین پسران نیز به من مراجعه کردند و شکایت خود را مطرح کردند. برخی از این خانوادهها آسیب روحی بسیار شدیدی دیده بودند. برای مثال، مادر یکی از این نوجوانان میگفت سه روز است هیچکدام از اعضای خانواده غذا نخوردهاند و از ترس اینکه فرزندش دست به خودکشی بزند، حتی موضوع را به پدر خانواده نیز نگفته است. این نوجوان مرتب میگفت که مردم این مطالب را باور میکنند و هرچه خانواده به او اطمینان میدادند که کسی چنین مطالبی را باور نمیکند، باز هم از نظر روحی تحت فشار بود.»
۹۰ درصد خانوادهها پس از اطلاع از واقعیت، از فرزندان قربانی حمایت کردند
وی درباره نگرانی از وقوع حوادث ناموسی گفت: «با توجه به شرایط فرهنگی استان، طبیعی بود که چنین نگرانیهایی وجود داشته باشد، اما خوشبختانه در حدود ۹۰ درصد موارد، خانوادهها از فرزندان خود حمایت کردند. به اعتقاد من، این موضوع تا حد زیادی نتیجه اطلاعرسانی رسانهها بود. ما بارها اعلام کردیم که این کانال صرفاً با هدف اخاذی ایجاد شده و بسیاری از این دختران قربانی بودهاند و هیچگونه تخلفی نداشتهاند. همین اطلاعرسانی باعث شد خانوادهها در کنار فرزندانشان قرار بگیرند.»
حدادی ادامه داد: «یکی از خانمها به من گفته بود که از برادرش میترسد و تصور میکند اگر موضوع را بفهمد، او را به شدت تنبیه خواهد کرد، اما وقتی حقیقت روشن شد، برادرش از او حمایت کرد. در مورد دیگری، دختر ۱۴ یا ۱۶ سالهای با گریه با من تماس گرفت و گفت میخواهد خودکشی کند. از او پرسیدم مگر چه تصویری از تو منتشر شده است؟ گفت حتی عکس باحجاب من را منتشر کردهاند، اما میترسم پدرم مرا بکشد. به او گفتم حقیقت را با پدرت در میان بگذارد و اگر لازم شد من نیز با او صحبت خواهم کرد. دو روز بعد دوباره تماس گرفت و گفت پدرش نهتنها از او حمایت کرده، بلکه تصمیم گرفته برای پیگیری پرونده به من وکالت بدهد و به او گفته است که هیچ ایرادی متوجه دخترش نیست.»
وی در عین حال تأکید کرد که همه واکنشها مثبت نبوده است و گفت: «این کانال به محلی برای تسویهحسابهای شخصی نیز تبدیل شده بود.»
بیش از ۲۰۰ نفر در پرونده شکایت کردهاند
حدادی درباره عملکرد دستگاه قضایی نیز اظهار کرد: «با وجود اینکه اکنون بیش از ۲۰۰ نفر در این پرونده شکایت خود را مطرح کردهاند و این رقم در مقایسه با تعداد کل قربانیان هنوز اندک است، اما باید از سرعت عمل دستگاه قضایی تقدیر کرد. واقعاً هیچکس، حتی ما که وکیل هستیم، تصور نمیکردیم رسیدگی با این سرعت انجام شود. عملکرد مسئولان قضایی بسیار سریع بود و در مجموع ظرف حدود ۴۸ ساعت متهمان شناسایی و بازداشت شدند.»
حدادی با اشاره به روند فعالیت این کانال گفت: «این کانال پیش از آن تصاویر افرادی از تهران را منتشر میکرد. به نظر میرسد انتشار تصاویر در تهران بازخورد زیادی نداشت، زیرا افراد یکدیگر را نمیشناسند و موضوع به همان اندازه فراگیر نمیشود. اما در شهرهای عشایری و لرنشین، مردم شناخت بیشتری از یکدیگر دارند و همین مسئله باعث میشود انتشار تصویر یک فرد به سرعت در سطح شهر بازتاب پیدا کند.»
آثار روانی انتشار تصاویر قربانیان ممکن است تا ماهها ادامه داشته باشد
وی افزود: «گردانندگان کانال ابتدا چند تصویر از افراد لرستانی منتشر کردند و وقتی دیدند مردم از روی کنجکاوی برای مشاهده تصاویر وارد کانال میشوند، انگیزه بیشتری پیدا کردند و تمرکز خود را بر لرستان و شهرهای لرنشین گذاشتند.»
حدادی با تأکید بر آثار روانی این ماجرا گفت: «پیامدهای این پرونده هنوز هم ادامه دارد و احتمالاً تا چند ماه دیگر نیز آثار آن در میان مردم باقی خواهد ماند. دختران و پسران کمسنوسال فشار روحی شدیدی را تحمل کردهاند.»
خودکشی اسما ۱۶ ساله در لرستان که قربانی اخاذی تلگرامی و فشارهای اجتماعی شد
بر اساس گزارشی که روزنامه شرق در هفتههای اخیر منتشر کرده، یک دختر نوجوان اهل لرستان پس از گرفتار شدن در چرخه انتشار تصاویر شخصی، اخاذی تلگرامی و فشارهای سنگین اجتماعی، به زندگی خود پایان داده است. این دختر که در گزارشها با نام «اسما» معرفی شده، تنها ۱۶ سال داشت و قرار بود سال تحصیلی جدید را در پایه دوازدهم آغاز کند.
ماجرا از انتشار تصاویر خصوصی شهروندان در چند کانال تلگرامی آغاز شد؛ کانالهایی که بهگفته منابع رسمی و رسانهای، تصاویر و اطلاعات شخصی افراد، بهویژه زنان و دختران را همراه با نسبتها و عناوین توهینآمیز منتشر میکردند و سپس برای حذف تصاویر، از قربانیان یا خانوادههایشان درخواست پول و حتی رمزارز داشتند.
در روزهای گذشته، خبر فعالیت این کانالها افکار عمومی را بهشدت تحت تأثیر قرار داد. طبق گزارشها، این ماجرا فقط به یک شهر محدود نبوده و ردپای آن در چند شهر و استان دیده شده است؛ اما با رسیدن پرونده به لرستان، ابعاد اجتماعی و انسانی آن سنگینتر شد.
دادستانی لرستان پیشتر از بازداشت سه نفر از گردانندگان اصلی این کانالها خبر داده بود. بر اساس اعلام مقامهای قضایی، پس از وصول گزارشها و تشکیل پرونده، پلیس فتا با هماهنگی دستگاه قضایی وارد عمل شد و متهمان اصلی در کمتر از ۴۸ ساعت شناسایی و بازداشت شدند. در گزارشهای اولیه همچنین از تحت تعقیب بودن یک نفر دیگر در این پرونده خبر داده شد.
با این حال، بازداشت متهمان نتوانست تلخی پیامدهای این پرونده را کم کند. بنا بر گزارش شرق، نام چند دختر کمسنوسال در ارتباط با این ماجرا در رسانهها و شبکههای اجتماعی مطرح شده است؛ دخترانی که تصاویرشان در کانالهای تلگرامی منتشر شده و پس از آن با فشارهای سنگین خانوادگی و اجتماعی روبهرو شدهاند.
در این میان، خبر خودکشی دختر ۱۶ ساله لرستانی، بیش از همه افکار عمومی را تکان داد. گزارشها حاکی از آن است که او پس از انتشار تصاویر و بالا گرفتن فشارها، دچار وضعیت روحی دشواری شده بود.
فریبرز حدادی، وکیل پایهیک دادگستری که وکالت تعدادی از شاکیان این پرونده را بر عهده گرفته، پیشتر در گفتوگو با شرق، خودکشی این دختر را تأیید کرده و گفته بود چنین تصمیمهایی معمولاً تحت تأثیر نگرانیهای خانوادگی و اجتماعی درباره مفهوم «آبرو» شکل میگیرد.
گزارش روزنامه شرق در این باره را در ادامه میخوانید.
خبر که دهان به دهان پیچید، زندگی برایش سخت شد. به خانه رفیقش رفت. دوش گرفت، لباسهای نو پوشید. از مادر دوستش دو عدد آلو گرفت و خورد، میزبانانش را در آغوش کشید و رفت. اگرچه «قرار بود برگردد»، اما دوشنبهشب، آنقدر در پارک نزدیک خانه نشست تا آثار شیمیایی کار خودش را با بدنش کرد. اول از حال رفت و کمی بعد، در گرگ و میش شب، جان از بدنش خارج شد. تازه صبح سهشنبه پیکرش را در پارکی نزدیک خانه پیدا کردند. اسما همان «روله» زنان فامیل، با سختی بزرگ شده بود، تازه قرار بود به کلاس دوازدهم برود و به گفته دوستانش، قلبی به کوچکی گنجشک داشت، به زندگیاش پایان داد و داغی شد بر دل همه. بهویژه برای دوستانش که همه آن یک ساعت مراسم خاکسپاری در قبرستان خضر را برایش کل کشیدند و شیون کردند.
جز «اسما» که فقط 16 سال داشت، نام دو دختر دیگر هم در رسانهها منتشر شده است؛ «رها.ب» و «ریحانه.گ». میگویند چند دختر دیگر هم اقدام به خودکشی کردهاند و حالا در بیمارستان بستریاند. جانهایی تحت خطر که به دلیل انتشار چند تصویر شخصی در یک کانال تلگرامی، زندگیشان به این نقطه رسید.
خودکشی سه دختر و چندین مورد بستری
هفته گذشته خبرهای زیادی درباره یک کانال تلگرامی، جامعه را تحت تأثیر قرار داد؛ کانالی که عکسهای شخصی زنان و برخی مردان را با افتراهای متعدد منتشر کرده بود و در ازای پاککردن آن تصاویر، درخواست پول و رمزارز داشت. اخاذی در روز روشن و با دادههای مردم انجام شد. رسانهها خیلی زود سراغ این پرونده رفتند و مشخص شد این ماجرا مدتی است آغاز شده. در چندین شهر و استان سابقه داشته و وقتی به لرستان رسید، اوضاع بغرنجتر شد. بعد از گذشت حدود 48 ساعت، دادستانی لرستان خبر از بازداشت سه نفر از گردانندگان این کانال داد. در ادامه این خبر آمده بود یک نفر دیگر هم در تعقیب است. تا به این لحظه البته خبر تکمیلی مرتبط با نفر چهارم این پرونده منتشر نشده است.
خبر تلختر اینکه این هیاهو در همینجا ختم نشد. خبر خودکشی چندین دختر در لرستان و بهدنبال این ماجرا، تلخی آن را بیشتر کرد. «اسما.ج»، «رها.ب» و «ریحانه.گ»، سه نامی هستند که تا به این لحظه اسامی آنها در رسانههای مختلف منتشر شده است؛ دختران کمسنوسالی که تصاویرشان با عناوینی توهینآمیز در این کانال تلگرامی منتشر شده بود.
پنجشنبه گذشته 25 تیرماه، مراسم خاکسپاری «اسما» در قبرستان خضر برگزار شد. از دو دختر دیگر خبر جدیدتری نیست و همچنین گفته میشود چند دختر نیز اقدام به خودکشی کرده بودند که خوشبختانه حالا در بیمارستان بستریاند و وضعیت جسمی آنها تحت کنترل است. فریبرز حدادی، وکیل پایهیک دادگستری که وکالت 15 نفر از شاکیان این پرونده را بر عهده گرفته است نیز با تأیید خبر خودکشی اسما پیشتر به «شرق» گفته بود این تصمیمات، تحت تأثیر نگرانیهای خانوادگی از مفهوم «آبرو» گرفته میشود.
خاکسپاری خلوت و دور از شهر مادری
25 تیرماه، قبرستان خضر خرمآباد، میزبان اندک سوگوارانی بود که برای «اسما» دور هم جمع شده بودند تا بدن دختری 16ساله را به خاک بسپارند؛ قبرستانی در دامنه کوه و کمی دورتر از شهر. «ح» که اهل خرمآباد است و در هفته گذشته از نزدیک با حواشی و اخبار تلخ این ماجرا عجین بوده، از آن روز و مراسم میگوید: «قبرستان خضر در دامنه کوه است. مسیری را با ماشین کرایه رفتیم و بعد پیاده شدیم تا سربالایی را خودمان طی کنیم. من و دوستم باهم بودیم. عزادار دختری که شبیه به خودمان بود و سن کمتری هم داشت. قبرستان خیلی خلوت بود و همین هم ما را متعجب کرده بود. مراسم ما لرها به این شکل است که وقتی مینویسند فلان ساعت، فلان جا، همیشه خیلی شلوغ میشود، اما این مراسم خیلی خلوت بود. آنقدر که ما در مسیر بالارفتن از تپه قبرستان، از چند نفر دیگری که کنار ما حرکت میکردند پرسیدیم آیا شما هم برای مراسم الف.ج آمدهاید؟ که آنها هم تأیید کردند و اتفاقا آنها هم از خلوتبودن قبرستان متعجب بودند. ناگهان یکی از آن زنان به همراهش گفت: «این خانواده اهل الشترند و چرا در همانجا خاکش نکردند؟». موضوعی که در ادامه متوجه شدیم برای سایرین هم جای تعجب داشت. جمعیت حدودا 30 نفر بود و این عدد برای مراسم خاکسپاری لرها واقعا کم است. ضمن اینکه چهرهها بیش از اینکه ماتمزده باشد، بهتزده بود. به نظرم هرکسی که در آنجا حضور داشت حس میکرد این خلوتی، کاملا خودخواسته است».
تعجب آنها زمانی بیشتر شد که فهمیدند برای این جان ازدسترفته، مراسم ناهاری هم برگزار نمیشود: «این اتفاق سادهای نیست چون در رسم ما لرها، مراسم ناهار بعد از خاکسپاری خیلی اهمیت دارد. یعنی محال است لرها از آن بگذرند و وقتی خانوادهای این مراسم را برگزار نمیکند، معنای زیادی پشت تصمیمشان نهفته است. همیشه هم مداح در مراسم و پشت میکروفن چندینبار اعلام میکند هیچ میهمانی از مراسم ناهار جا نماند. اینبار اما مدام چندین مرتبه پشت میکروفن تأکید کرد هیچگونه مراسمی در خانه صاحبعزا برگزار نمیشود و عزا همینجا به پایان میرسد. مداح حداقل 15 بار این جمله را اعلام کرد و گفت مراسم اربعین این دختر نوجوان هم با اعلامیه به اطلاع همه خواهد رسید. برای من که در این فرهنگ زندگی میکنم تا حدی روشن است که چنین تصمیمی از کجا میآید. برای خانوادهای که خودکشی را مساوی با آبروریزی میداند، مراسمگرفتن هم علیالسویه محسوب میشود. کل مراسم هم فقط یک ساعت زمان برد. یعنی ساعت 9:30 شروع شد و قبل از 10:30 به پایان رسید. شاید برخی تصور کنند اینها عادی است اما برای ما لرها آنقدر سادهگرفتن مراسم خاکسپاری، آن هم برای یک نوجوان 16ساله سابقه نداشته است».
اجرای مویههای لری در ستایش عزیز ازدسترفته هم بسیار رایج است، ولی برای این دختر، نه مداح حرف خاصی زد و نه عزاداران آنچنان که باید حق مطلب جوان ازدسترفته را ادا کردند: «مراسم لرها اینطور است که برخی از صاحبان عزا به غسالخانه میروند و عدهای دیگر نزدیک خاک میمانند و شیون میکنند. اما هیچ صفی کنار قبر شکل نگرفت. همین موضوع هم دوباره عامل تعجب شده بود. درگیر فضا بودیم که ناگهان صدای زنی را شنیدم. سیاهپوش و با فاصله از قبر ایستاد بود و با گریه و زاری میگفت: «طفل معصوم ایقه فشار اوئردن، ایقه فشار عصبی وش وارد بی که خوشه کشت». یعنی اینقدر به این دختر فشار عصبی واردکردن که آخر خودش را کشت. کمی آنطرفتر هم دو نفر زیر بغل مادر دختر را گرفته بودند. از سوی دیگر هم جسم بیجان دختر، پیچیده در چادر مشکی روی شانه مردان به سمت قبر میآمد؛ مردانی که هیچ اثری از اندوه و سوگ در صورت و چشمهایشان دیده نمیشد. در آن میان، زنی که بعدتر مشخص شد از فامیل پدری اسما بوده زیر لب زمزمه کرد: «روله و بدبختی کلین بیَم»، یعنی این بچه رو با بدبختی بزرگ کردند».
اسما خواسته بود برایش استوری بگذاریم
«الف»، دختر دیگری که در این مراسم حضور داشت، میگوید اگرچه رفتار سیاهپوشان بزرگسال این مراسم چندان قرابتی با عزا نداشت، اما دوستان اسما برایش سنگتمام گذاشتند: «یک دسته حدودا هشتنفره با شیون و کلکشیدنهای فراوان به سمت قبر میآمدند تا بالاخره نشان واقعی عزاداران این مراسم دیده شود. با اینکه اسما برادر داشت، اما نمیشد در میان مردان آنها را یافت؛ بس که هیچ نشانی از عزاداری در میان مردان دیده نمیشد. دوستان او اما آنقدر شیون میکردند و کل میکشیدند که با اینکه او خواهری نداشت، به نظر میرسید تمام آن جمع هشت 9نفره، خواهرانش هستند».
حکم اعدام دو متهم اصلی پرونده آزار جنسی فرید صادقی ۱۴ ساله اجرا شد
به گفته «ح» وقتی بدن اسما را در خاک میگذاشتند تمام این دختران جوری کل میکشیدند که هر لحظه نفسشان قطع میشد. دوباره نفسی میگرفتند و ادامه میدادند. شالهای مشکی را بالای سرشان میچرخاندند، اگرچه حق این دختر دستار قرمز بود جای این شال عزا. گریه و شیون میکردند و انگار میخواستند به بدن بیجان دوستشان بگویند تنها نیست. حتی وقتی چند نفر به آنها تشر زدند که ساکت باشند یا اینکه فیلم نگیرند، توجهی به حرفها نشان نمیدادند. یکی از آن دختران در پاسخ به زنی که گفت: «اسما به خاطر همین فیلمها جانش را از دست داد»، گفت: «به ما سپرده بود هر وقت مُرد برایش استوری بگذاریم».
سکوت مادر بر سر مزار دختر
عزاداری مادر اما متفاوت بود؛ سکوت او جزء قابهای تلخ آن روز بود: «ما در لرستان رسمی داریم با نام «بوزدن». اینگونه است که قبل از ترک قبرستان، یک بار مردان و یک بار زنان دور خاک جمع میشوند و به نوعی با عزیزشان خداحافظی میکنند. در جمع مردان بهسختی میشد حتی پنج مرد با چشمان خیس دید. اما مادرش که سر قبر رفت خیلی فضا عجیب شد. یک کلمه حرف نمیزد. گریه نمیکرد و فقط سکوت کرده بود. حتی وقتی خواستند به او آب بدهند، آنقدر محکم لبهایش را به هم چسبانده بود که یک قطره آب نخورد. وقتی زیر بغلش را گرفتند که او را ببرند، مقاومت کرد و در نهایت خودش را محکم روی قبر دخترش انداخت و همان لحظه بود که شیون زنان دیگر هم بلند شد. این زن انگار با سکوتش برای دخترش عزاداری میکرد». او لب برچیده بود و با چشمان مات و مبهوتش، فقط به خاک دخترش مینگریست: «هیچ حرفی نمیزد. حتی شیون نمیکرد. اطرافیانش از او خواستند گریه کند اما توجهی نمیکرد. یکی از زنان آن حوالی یک مشت خاک برداشت و روی سر مادر ریخت. این کار در فرهنگ ما برای تسلای خانواده عزادار انجام میشود. دختری از دوستان اسما هم با خاک گل درست کرد و میگذاشت روی سر و سینهاش؛ تصویری که مقابل چشم ما شکل گرفت، تصویر زنانی بود که انگار گاهی با سکوت و گاهی با شیون، غم و خشمشان را فریاد میزدند».
