آمارهای ضعیف لیونل مسی در زمینه پنالتی زدن

لیونل مسی در جام جهانی ۲۰۲۶ عملکردی فوق‌العاده داشته است، اما ضربات پنالتی او همچنان جای بحث دارد. آیا آرژانتین باید برای زدن پنالتی به گزینه‌های دیگری فکر کند؟ اما چه کسی می‌تواند به لیونل مسی شک کند؟

با هر مسابقه‌ای که در جام جهانی ۲۰۲۶ برگزار می‌شود، ستاره آرژانتینی با شکستن رکوردهای جدید در بزرگ‌ترین صحنه فوتبال جهان، بیش از پیش این باور را تقویت می‌کند که شاید بهترین بازیکن تاریخ فوتبال باشد.

دیدار سه‌شنبه شب برابر مصر در مرحله یک‌هشتم نهایی نیز از این قاعده مستثنی نبود؛ مسابقه‌ای که با بازگشتی تماشایی و دیرهنگام آرژانتین همراه شد.

طبق انتظار، مسی نقش اصلی را در این پیروزی ایفا کرد. او یک پاس گل داد و یک گل نیز به ثمر رساند تا رکورد خود به‌عنوان مسن‌ترین بازیکنی که در یک مسابقه جام جهانی هم گل زده و هم پاس گل داده است را بهبود ببخشد. این پنجمین بار بود که او در یک بازی جام جهانی موفق به ثبت گل و پاس گل می‌شد؛ آماری که از سال ۱۹۶۶ تاکنون هیچ بازیکنی بیش از سه بار به آن نرسیده است.

او همچنین نخستین بازیکن تاریخ جام جهانی شد که در شش مسابقه متوالی مرحله حذفی گلزنی می‌کند.

مسی با ثبت نهمین پاس گل خود، به تنهایی در صدر جدول بهترین پاسورهای تاریخ جام جهانی قرار گرفت و از دیگو مارادونا پیشی گرفت. همچنین او رکورد بیشترین گل زده در یک دوره جام جهانی توسط بازیکنی بالای ۳۰ سال را شکست؛ رکوردی که پیش‌تر خودش در جام جهانی ۲۰۲۲ با هفت گل ثبت کرده بود.

هشت گل لیونل مسی در جام جهانی ۲۰۲۶، بیشترین تعداد گل زده توسط یک بازیکن ۳۰ ساله یا بیشتر در یک دوره از جام جهانی است.

رکورد قبلی هم در اختیار… لیونل مسی در سال ۲۰۲۲ با هفت گل بود.

مسی در این مسابقات بارها ارزش واقعی خود را ثابت کرده است. اگر او در ترکیب آرژانتین نبود، احتمال زیادی وجود داشت که مدافع عنوان قهرمانی خیلی زود از مسابقات کنار برود.

با این حال، با وجود تمام درخشش‌های او و اینکه حتی در ۳۹ سالگی همچنان در بزرگ‌ترین مسابقات جهان سرنوشت بازی‌ها را تغییر می‌دهد، هنوز یک تردید بزرگ باقی مانده است.

تنها پنج دقیقه پس از اینکه آرژانتین گل نخست را دریافت کرد، نیکولاس تاگلیافیکو در محوطه جریمه توسط هیثم حسن سرنگون شد.

این بهترین فرصت برای مدافع عنوان قهرمانی بود تا خیلی زود مانع از شکل‌گیری شگفتی شود.

اما مسی پشت توپ قرار گرفت و ضربه‌اش را در ارتفاعی قابل مهار و تقریباً در میانه فاصله بین مرکز دروازه و تیرک زد؛ ضربه‌ای که تنها کافی بود مصطفی شوبیر جهت درست را تشخیص دهد تا مهار آن کاملاً آسان باشد.

در نهایت، این پنالتی از دست‌رفته آسیبی به آرژانتین نزد، اما تا آستانه حذف پیش برد.

مصر در حالی که یک بر صفر پیش بود، موفق شد گل دوم خود را نیز به ثمر برساند، اما این گل به دلیل خطا مردود اعلام شد؛ تصمیمی که پس از مسابقه بسیاری آن را بسیار سختگیرانه توصیف کردند.

با این وجود، مصر بعداً گل دوم خود را به ثمر رساند؛ گلی که حتی می‌توانست سومین گل این تیم نیز باشد. در نتیجه آرژانتین تا دقیقه ۷۹ با دو گل عقب بود، اما در ادامه موفق شد به مسابقه بازگردد و یکی از تاریخی‌ترین کامبک‌های تاریخ جام جهانی را رقم بزند.

پیش از آنکه کریستین رومرو گل نخست آرژانتین را برای کاهش اختلاف به ثمر برساند، ابرکامپیوتر Opta تنها ۰.۶ درصد شانس پیروزی برای آرژانتین در ۹۰ دقیقه در نظر گرفته بود.

این مسابقه همچنین رکورد جدیدی ثبت کرد؛ هیچ تیمی در تاریخ جام جهانی تا این اندازه دیر با اختلاف دو گل عقب نبوده و بدون کشیده شدن بازی به وقت اضافه، موفق به پیروزی نشده بود.

این دومین پنالتی از دست‌رفته مسی در همین جام جهانی بود؛ پس از پنالتی‌ که در مرحله گروهی مقابل اتریش از دست داد.

او نخستین بازیکن تاریخ جام جهانی است که در یک دوره از مسابقات، بیش از یک پنالتی را در جریان بازی از دست می‌دهد؛ البته بدون احتساب ضربات پنالتی پس از پایان وقت قانونی. با توجه به اینکه آرژانتین هنوز ممکن است تا سه مسابقه دیگر در این جام برگزار کند، این آمار همچنان می‌تواند تغییر کند.

مسی تاکنون چهار پنالتی را در تاریخ جام جهانی از دست داده است؛ بیش از هر بازیکن دیگری. او تنها ۵۰ درصد پنالتی‌های خود را در این رقابت‌ها به گل تبدیل کرده است.

واقعاً سخت است که این سؤال به ذهن نرسد؛ چگونه ممکن است بازیکنی که طی دو دهه گذشته تقریباً در هر سطحی به آسانی گل زده، فوتبالیستی که شاید هیچ‌کس در تاریخ فوتبال از نظر کیفیت و مهارت به او نرسد، در ساده‌ترین وظیفه فوتبال یعنی زدن پنالتی با مشکل روبه‌رو شود؟ چرا لیونل مسی نمی‌تواند پنالتی بزند؟

البته شاید این سؤال کمی اغراق‌آمیز باشد.

مسی می‌تواند پنالتی گل کند و در طول دوران حرفه‌ای خود بارها این کار را انجام داده است؛ آن هم در حساس‌ترین شرایط ممکن. برای مثال، او در فینال جام جهانی ۲۰۲۲ پنالتی خود را تبدیل به گل کرد و در دوران حضورش در بارسلونا نیز هر شش پنالتی خود در ال‌کلاسیکو مقابل رئال مادرید را به گل تبدیل کرد.

اما در کنار این موفقیت‌ها، پنالتی‌های از دست‌رفته مهم و سرنوشت‌سازی نیز در کارنامه او دیده می‌شود؛ اتفاقاتی که با توجه به توانایی تقریباً بی‌نقص او، بیش از هر چیز در ذهن فوتبال‌دوستان مانده‌اند.

او در دیدار نیمه‌نهایی لیگ قهرمانان اروپا فصل ۱۲-۲۰۱۱ مقابل چلسی، پنالتی خود را به تیر دروازه زد و بارسلونا از مسابقات حذف شد.

همچنین در دو فصل پیاپی لیگ قهرمانان اروپا، در مرحله یک‌هشتم نهایی پنالتی‌هایش مهار شد.

اولین بار در فصل ۲۱-۲۰۲۰، زمانی که هنوز بازیکن بارسلونا بود و کیلور ناواس، دروازه‌بان پاری‌سن‌ژرمن، ضربه او را مهار کرد.

یک سال بعد، پس از انتقال به پاری‌سن‌ژرمن، این تیبو کورتوآ، دروازه‌بان رئال مادرید بود که پنالتی او را گرفت. در هر دو فصل نیز تیم مسی در همان مرحله از لیگ قهرمانان اروپا حذف شد.

اما جدا از این پنالتی‌های مهم، آمار کلی مسی از روی نقطه پنالتی نیز چندان چشمگیر نیست.

بر اساس مسابقاتی که توسط Opta به‌طور کامل تحلیل شده‌اند، برنده هشت توپ طلای فوتبال جهان تاکنون ۱۴۸ پنالتی برای بارسلونا، پاری‌سن‌ژرمن، اینتر میامی و تیم ملی آرژانتین زده است.

او از این تعداد، ۱۱۴ پنالتی را تبدیل به گل کرده و نرخ موفقیتش ۷۷ درصد بوده است.

شاید این آمار در نگاه اول چندان بد به نظر نرسد، اما وقتی آن را در بستر آماری بررسی کنیم، مشخص می‌شود که عملکرد او از آنچه تصور می‌شود ضعیف‌تر است.

بر اساس داده‌های نزدیک به یک میلیون شوت از ۴۰ رقابت مختلف بین فصل‌های ۱۹-۲۰۱۸ تا ۲۲-۲۰۲۱، احتمال گل شدن یک پنالتی به طور متوسط حدود ۷۹ درصد است. به همین دلیل، ارزش گل مورد انتظار یا xG هر پنالتی نیز ۰.۷۹ در نظر گرفته می‌شود.

این یعنی مسی در طول دوران پرافتخار و پرجام خود، پنالتی‌هایش را حتی با نرخی پایین‌تر از میانگین یک پنالتی‌زن معمولی به گل تبدیل کرده است؛ نقطه ضعفی عجیب در کارنامه‌ای که تقریباً هیچ نقص دیگری در آن دیده نمی‌شود.

در جام‌های جهانی، مسی از مجموع ۶.۳۱ گل مورد انتظار (xG) از روی نقطه پنالتی، تنها چهار گل به ثمر رسانده و عملکردی ۲.۳۱ گل پایین‌تر از انتظار داشته است.

در مقابل، او در جریان عادی بازی ۱۷ گل از مجموع تنها ۱۳.۱ گل مورد انتظار به ثمر رسانده است؛ یعنی ۳.۹ گل بیشتر از آنچه آمار پیش‌بینی می‌کرد.

به بیان ساده، مسی در جریان بازی یک گلزن و تمام‌کننده در سطح جهانی است، اما وقتی پشت نقطه پنالتی قرار می‌گیرد، اتفاقی متفاوت برای او رخ می‌دهد.

هیچ‌کس در ارزش او برای تیم ملی آرژانتین تردیدی ندارد، اما این موضوع باعث شده این سؤال به‌طور جدی مطرح شود که آیا لیونل اسکالونی باید مسئولیت زدن پنالتی‌ها را از ستاره تیمش بگیرد؟

ضمن اینکه آرژانتین از نظر پنالتی‌زن با کمبود گزینه مواجه نیست.

اگر عملکرد بازیکنان فعلی آرژانتین را در مسابقات رسمی برای تیم‌های حاضر در پنج لیگ معتبر اروپا، لیگ MLS آمریکا، لیگ آرژانتین و تیم ملی بررسی کنیم، هشت بازیکن دست‌کم ۱۰ پنالتی زده‌اند.

از میان آن‌ها، تنها دو نفر آمار ضعیف‌تری از مسی دارند؛ لائوتارو مارتینز با نرخ موفقیت ۶۶.۷ درصد، که اتفاقاً تنها بازیکن آرژانتین است که در جام جهانی ۲۰۲۶ از روی نقطه پنالتی گل زده، و تیاگو آلمادا از اتلتیکو مادرید با نرخ موفقیت ۶۴.۳ درصد.

در مقابل، چند گزینه بسیار مطمئن نیز در اختیار اسکالونی قرار دارند.

لئاندرو پاردس با موفقیت ۹۲.۹ درصد، الکسیس مک‌آلیستر و انزو فرناندز با ۹۱.۷ درصد و خولین آلوارز با ۸۹.۵ درصد، همگی از نظر آماری مدعی هستند که بهترین پنالتی‌زن آرژانتین محسوب می‌شوند و تقریباً از هر ۱۰ پنالتی، ۹ ضربه را تبدیل به گل کرده‌اند.

هر چهار بازیکن در دیدار مقابل مصر از ابتدا در زمین حضور داشتند و از نزدیک شاهد پنالتی از دست‌رفته مسی بودند.

مک‌آلیستر نیز تنها بازیکن غیر از مسی است که در این جام جهانی دقایق بیشتری نسبت به سایر بازیکنان آرژانتین در زمین بوده و بنابراین تقریباً در هر مسابقه می‌تواند گزینه‌ای در دسترس برای زدن پنالتی باشد.

البته یک استدلال مهم نیز وجود دارد.

فشار زدن پنالتی در جام جهانی با هر مسابقه دیگری تفاوت دارد؛ فشاری که هیچ‌یک از این بازیکنان تاکنون تجربه نکرده‌اند.

مسی تاکنون ۳۲ پنالتی برای تیم ملی آرژانتین زده، در حالی که مجموع پنالتی‌های تمام بازیکنان دیگر این تیم تنها هفت ضربه بوده است.

از میان چهار گزینه‌ای که نام برده شد، تنها لئاندرو پاردس تاکنون برای تیم ملی آرژانتین پنالتی زده و او نیز یکی از سه پنالتی خود را از دست داده است.

علاوه بر این، پذیرفتن مسئولیت پنالتی‌زنی به معنای کنار زدن مسی در مقابل نگاه میلیون‌ها نفر خواهد بود؛ موضوعی که فشار روانی را چند برابر می‌کند.

شاید هیچ‌یک از این بازیکنان آمادگی تحمل چنین فشاری را نداشته باشند، به‌ویژه اینکه تجربه آن‌ها در زدن پنالتی با مسی قابل مقایسه نیست.

اما از سوی دیگر، آمار آن‌ها در رده باشگاهی به‌مراتب بهتر از مسی است و با توجه به عملکرد پایین‌تر از میانگین او از روی نقطه پنالتی و احتمال اینکه در این جام جهانی از نظر ذهنی نیز تحت فشار قرار گرفته باشد، این موضوع ارزش بحث و بررسی را دارد.

مسی هم مقابل اتریش و هم برابر مصر، در نهایت تیمش را از شکست نجات داد. او توانایی انجام چنین کاری را دارد و شاید تا فینال جام جهانی ۲۰۲۶ نیز همین روند را ادامه دهد و آرژانتین را به دومین قهرمانی متوالی جهان برساند.

اما هرچه آرژانتین در این رقابت‌ها پیش‌تر برود و با حریفان قدرتمندتری روبه‌رو شود، فرصت جبران اشتباهات کمتر خواهد شد.

شاید این تیم دیگر نتواند هزینه یک پنالتی از دست‌رفته دیگر را بپردازد و همین موضوع می‌تواند لیونل اسکالونی را وادار کند یکی از دشوارترین تصمیم‌های دوران مربیگری‌اش را بگیرد؛ کنار گذاشتن کسی که بسیاری او را بهترین فوتبالیست تاریخ می‌دانند از مسئولیت زدن پنالتی‌ها.