توسعه بمب هستهای B61-13 سه ماه زودتر از موعد پایان یافت

مقامهای فدرال آمریکا یکی از مهمترین مراحل تولید جدیدترین نسخه از بمب هستهای هواپرتاب این کشور را زودتر از برنامه زمانبندی اولیه به پایان رساندهاند.
اداره ملی امنیت هستهای آمریکا (NNSA) اعلام کرد مجتمع امنیت ملی Y-12 فرایند «Diamond Stamping» را برای تمام زیرمجموعههای محفظهای (Canned Subassemblies) بمب B61-13 که در برنامه سال مالی جاری قرار داشتند، به پایان رسانده است. این مرحله از تولید سه ماه زودتر از زمان پیشبینیشده تکمیل شد.
در یک سلاح گرماهستهای، «Canned Subassembly» محفظهای فلزی و مهرومومشده است که بخش ثانویه کلاهک هستهای را در خود جای میدهد. دریافت نشان «Diamond Stamp» به این معناست که این قطعات تمام آزمایشهای کنترل کیفیت را با موفقیت پشت سر گذاشتهاند و مجوز ورود به زرادخانه فعال هستهای ارتش آمریکا را دریافت کردهاند.
B61-13 یک بمب هستهای گرانشی مدرن است که برای استفاده توسط بمبافکنهای راهبردی طراحی شده است. اداره ملی امنیت هستهای این نسخه را با همکاری وزارت جنگ آمریکا توسعه داده تا نیازهای عملیاتی خاص، بهویژه حمله به تأسیسات مستحکم و اهداف عمیق زیرزمینی، را برآورده کند.
جلوتر از برنامه زمانبندی
اگرچه این بمب از سامانههای ایمنی و هدایت نسخه قدیمیتر B61-12 استفاده میکند، اما قدرت انفجاری بیشتری دارد تا بتواند اهداف بزرگتر یا مقاومتر را منهدم کند.

برندون ویلیامز، مدیر اداره ملی امنیت هستهای آمریکا، در این باره میگوید:
«پیشرفت برنامه B61-13 نشان میدهد مجموعه صنایع امنیت هستهای آمریکا توانایی پاسخگویی سریع و دقیق به نیازهای ژئوپلیتیکی در حال تغییر را دارد.»
او افزود:
«این دستاورد مستقیماً از اهداف ما برای نوسازی بازدارندگی هستهای حمایت میکند و این پیام را به دشمنان ما میدهد که سامانه دفاع ملی آمریکا همچنان چابک، ایمن و کارآمد است.»
روند توسعه این نسخه از زمان آغاز پروژه با سرعت بالایی پیش رفته است. اداره ملی امنیت هستهای نخستین نمونه B61-13 را در ماه مه ۲۰۲۵ مونتاژ کرد؛ اتفاقی که حدود یک سال زودتر از برنامه داخلی و تنها ۲۴ ماه پس از اعلام رسمی پروژه رخ داد.

این جدول زمانی، یکی از سریعترین چرخههای توسعه یک سلاح هستهای آمریکایی از پایان جنگ سرد تاکنون محسوب میشود.
سرعت بالای تولید B61-13 تا حد زیادی به پایان پروژه افزایش عمر عملیاتی B61-12 مربوط میشود. خانواده بمبهای B61 بیش از پنج دهه در خدمت ارتش آمریکا بوده و قدیمیترین طراحی پایه در زرادخانه هستهای این کشور به شمار میرود.
بازسازی خطوط تولید
اداره ملی امنیت هستهای آخرین نمونه B61-12 را در دسامبر ۲۰۲۴ تولید کرد. در قالب پروژه افزایش عمر این بمب، چهار نسخه قدیمیتر در یک مدل واحد ادغام شدند، قطعات داخلی آنها برای افزایش حدود ۲۰ ساله عمر عملیاتی بازسازی شد و همچنین یک کیت هدایتشونده به بخش انتهایی بمب اضافه شد تا دقت آن افزایش یافته و در نتیجه برای دستیابی به همان اثرگذاری، به قدرت انفجاری کمتری نیاز باشد.

پس از توقف خط تولید B61-12، اداره ملی امنیت هستهای همان زیرساختهای تولید را برای ساخت B61-13 بازطراحی و مورد استفاده قرار داد. این اقدام باعث شد بدون نیاز به صرف زمان طولانی برای راهاندازی خطوط جدید، تولید بمبهای جدید با قدرت انفجاری بیشتر بلافاصله آغاز شود.
B61-13 تنها بخشی از برنامه گستردهتر اداره ملی امنیت هستهای برای نوسازی توان تولید تسلیحات هستهای آمریکا است. این نهاد در حال حاضر بهطور همزمان شش پروژه مختلف نوسازی کلاهکهای هستهای را مدیریت میکند. بر اساس دادههای داخلی، هر شش پروژه تاکنون جلوتر از برنامه زمانبندی تعیینشده پیش رفتهاند.
ویلیامز در پایان گفت:
«تکمیل اهداف تولید سال ۲۰۲۶ پیش از موعد، نشانهای روشن از انضباط کاری و تمرکز عملیاتی ما است.»
در همین حال، اداره ملی امنیت هستهای در حال بازسازی خطوط تولید و زنجیره تأمین مواد اولیه در سراسر مجموعه صنایع امنیت هستهای آمریکا است تا زیرساختی انعطافپذیرتر برای پاسخگویی به نیازهای دفاعی آینده ایجاد کند.




