هشدار درباره افزایش نابرابری درآمدی در ایران
تازهترین بررسیها از وضعیت رفاه اقتصادی خانوارهای ایرانی نشان میدهد شکاف میان دهکهای درآمدی در سالهای اخیر عمیقتر شده است.
روزنامه دنیای اقتصاد در گزارشی با بررسی روند رفاه اقتصادی خانوارهای ایرانی، از افزایش نابرابری درآمدی و کاهش بیشتر رفاه دهکهای پایین خبر داده است.
بر اساس دادههای منتشرشده، اگرچه مصرف سرانه ایرانیان در سال ۱۴۰۴ نسبت به ابتدای دهه ۱۳۹۰ تغییر چشمگیری نداشته و تنها حدود یک درصد کاهش یافته، اما این افت برای دهکهای کمدرآمد بسیار شدیدتر بوده است؛ بهطوری که مصرف سرانه دهک اول در سال ۱۴۰۳ نسبت به سال ۱۳۹۰ حدود ۱۰.۶ درصد کاهش یافته، در حالی که مصرف سرانه دهک دهم در همین دوره ۶.۷ درصد افزایش داشته است.
این روزنامه با اشاره به آمارهای مصرف خانوارها نوشته است: «مصرف سرانه در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۳ حدود ۲ درصد کاهش یافته است.» همچنین تأکید میکند که «متوسط مصرف خانوارها در سال ۱۴۰۴ در مقایسه با سال ۱۳۹۰ تغییر قابلتوجهی نداشته و تنها حدود یک درصد کاهش را نشان میدهد.»
با این حال، به نوشته دنیای اقتصاد، این روند برای همه دهکهای درآمدی یکسان نبوده است. در گزارش آمده است: «مصرف دهک اول در سال ۱۴۰۳ نسبت به سال ۱۳۹۰ حدود ۱۰.۶ درصد کاهش یافته، درحالیکه مصرف دهک دهم در همین دوره ۶.۷ درصد افزایش داشته است.» همچنین «مصرف در دهکهای چهارم تا نهم تقریبا بدون تغییر باقی مانده است.»
این گزارش با اشاره به افزایش شکاف درآمدی مینویسد: «ضریب جینی از ۰.۳۷ در سال ۱۳۹۰ به ۰.۳۸۷ در سال ۱۴۰۳ افزایش یافته است که نشاندهنده افزایش نابرابری در توزیع درآمد است.» همچنین بر اساس این گزارش، «مصرف دهک دهم در سال ۱۳۹۰ حدود ۱۱ برابر مصرف دهک اول بود، اما این نسبت در سال ۱۴۰۳ به بیش از ۱۳.۵ برابر افزایش یافته است.»
دنیای اقتصاد در بخش دیگری از گزارش خود به روند رفاه در دهه گذشته پرداخته و نوشته است: «سطح رفاه دهکهای اول تا پنجم، که نیمی از جمعیت کشور را تشکیل میدهند، کاهش یافته است.» در مقابل، «تنها رفاه دهک ۱۰ افزایش پیدا کرده است.»
این روزنامه همچنین هشدار داده است که همزمان با کاهش رفاه دهکهای پایین، مشاهدهپذیری نابرابری نیز افزایش یافته است. در گزارش آمده است: «احساس تبعیض، بیعدالتی و کاهش منزلت اجتماعی، علاوه بر آثار اقتصادی، میتواند پیامدهای عمیق و پایداری بر اخلاق عمومی، سرمایه اجتماعی و انسجام جامعه بر جای بگذارد.»
دنیای اقتصاد در پایان تأکید میکند تداوم این روند میتواند «زمینهساز افزایش نارضایتی اجتماعی، تقویت جریانهای سیاسی عوامفریب و افزایش احتمال بروز ناآرامیهای اجتماعی شود» و بر ضرورت اجرای اصلاحات برای کاهش فقر، مهار نابرابری و تقویت برابری فرصتها تأکید میکند.
