عیار ۷۵۰ یا طلای ۱۸ عیار چیست؟

اگر هنگام خرید طلا به نوشته‌های ریز روی انگشتر، دستبند یا گردنبند دقت کرده باشید، احتمالاً عدد ۷۵۰ را دیده‌اید. از طرف دیگر، در طلافروشی‌ها بیشتر عبارت طلای ۱۸ عیار را می‌شنویم. همین تفاوت در نحوه بیان باعث می‌شود این سؤال پیش بیاید که آیا طلای ۷۵۰ با طلای ۱۸ عیار فرق دارد یا هر دو یک نوع طلا هستند؟

پاسخ ساده است: طلای ۷۵۰ همان طلای ۱۸ عیار است. تفاوت فقط در روشی است که برای نشان دادن میزان خلوص طلا استفاده می‌شود. عدد ۷۵۰ یعنی از هر ۱۰۰۰ واحد آلیاژ، ۷۵۰ واحد آن طلای خالص است؛ یعنی ۷۵ درصد. در روش عیارسنجی ۲۴ قسمتی نیز طلای ۱۸ عیار یعنی ۱۸ قسمت از ۲۴ قسمت آلیاژ از طلای خالص تشکیل شده که باز هم به همان ۷۵ درصد می‌رسیم.

اما دانستن این معادل ساده، تمام ماجرا نیست. ۲۵ درصد باقی‌مانده چیست و چرا اصلاً به طلا اضافه می‌شود؟ عددهایی مثل ۷۴۰، ۹۱۶ یا ۹۹۹ چه تفاوتی با ۷۵۰ دارند؟ آیا حک شدن عدد ۷۵۰ روی یک قطعه طلا برای اطمینان از عیار یا اصالت آن کافی است؟

شناخت پاسخ این سؤال‌ها کمک می‌کند هنگام خرید، اطلاعات حک‌شده روی طلا را بهتر بخوانیم و دقیق‌تر بدانیم بابت چه نوع طلایی پول پرداخت می‌کنیم.

عدد ۷۵۰ چگونه به عیار ۱۸ تبدیل می‌شود؟

برای مشخص کردن خلوص طلا از روش‌های مختلفی استفاده می‌شود. دو روشی که بیشتر با آن‌ها روبه‌رو می‌شویم، سیستم ۲۴ عیاری و سیستم هزارگانی هستند. عددهای ۱۸ و ۷۵۰ در واقع یک میزان خلوص را با این دو روش متفاوت نشان می‌دهند.

در سیستم ۲۴ عیاری، طلای کاملاً خالص را ۲۴ عیار در نظر می‌گیرند. بنابراین وقتی می‌گوییم یک قطعه طلا ۱۸ عیار است، یعنی ۱۸ قسمت از ۲۴ قسمت آن را طلای خالص تشکیل می‌دهد:

۱۸ ÷ ۲۴ = ۰٫۷۵ یا ۷۵٪

همین خلوص در سیستم هزارگانی با عدد ۷۵۰ نمایش داده می‌شود؛ یعنی از هر ۱۰۰۰ واحد آلیاژ، ۷۵۰ واحد طلاست و ۲۵۰ واحد باقی‌مانده از فلزات دیگر تشکیل شده است.

برای مثال، اگر یک قطعه طلای ۱۸ عیار ۱۰ گرم وزن داشته باشد، از نظر نسبت آلیاژ حدود ۷٫۵ گرم آن طلا و ۲٫۵ گرم باقی‌مانده فلزات دیگری است که برای ساخت آلیاژ به طلا اضافه شده‌اند.

بنابراین اگر روی یک قطعه عدد ۷۵۰ حک شده و جای دیگری از آن با عنوان ۱۸K یاد شده باشد، این دو عدد نشان‌دهنده دو عیار متفاوت نیستند. هر دو به طلایی با ۷۵ درصد خلوص اشاره دارند.

البته اینجا یک سؤال مهم باقی می‌ماند: اگر طلای خالص ارزش بیشتری دارد، چرا زیورآلات را از طلای ۲۴ عیار نمی‌سازند و ۲۵ درصد فلز دیگر به طلای ۱۸ عیار اضافه می‌شود؟ پاسخ این سؤال به ویژگی‌های خود طلا و کاربرد آن در ساخت زیورآلات برمی‌گردد.

ترکیب طلای ۱۸ عیار چیست؟

وقتی می‌گوییم طلای ۱۸ عیار ۷۵ درصد طلا دارد، طبیعی است که این سؤال پیش بیاید: ۲۵ درصد باقی‌مانده چیست؟

این بخش از فلزات دیگری مانند نقره، مس، پالادیوم یا ترکیبی از چند فلز تشکیل می‌شود. به این ترکیب «آلیاژ» گفته می‌شود. نوع و نسبت فلزات مورد استفاده ثابت نیست و می‌تواند با توجه به رنگ، استحکام و ویژگی مورد نظر سازنده متفاوت باشد.

برای مثال، حضور بیشتر مس می‌تواند رنگ طلا را به سمت طیف‌های گرم‌تر و متمایل به رزگلد ببرد. برای ساخت طلای سفید نیز از ترکیبات متفاوتی استفاده می‌شود تا رنگ زرد طبیعی طلا کمتر دیده شود. به همین خاطر ممکن است دو قطعه طلای ۱۸ عیار از نظر رنگ کاملاً شبیه یکدیگر نباشند، در حالی که هر دو ۷۵ درصد طلا دارند.

اضافه شدن این فلزات فقط برای تغییر رنگ نیست. طلای خالص فلزی نسبتاً نرم و شکل‌پذیر است و برای زیورآلاتی که قرار است مرتب استفاده شوند، همیشه انتخاب عملی‌ای نیست. ترکیب آن با فلزات دیگر می‌تواند سختی و مقاومت آلیاژ را افزایش دهد و ساخت انگشتر، دستبند، زنجیر و سایر مصنوعات ظریف را آسان‌تر کند.

بنابراین وجود ۲۵ درصد فلز دیگر در طلای ۱۸ عیار به معنی پایین بودن کیفیت آن نیست؛ این ترکیب همان چیزی است که طلای ۷۵۰ را مناسب برای‌ ساخت و استفاده روزمره از زیورآلات می‌کند.

تفاوت طلای ۷۵۰ با ۷۴۰، ۹۱۶ و ۹۹۹ چیست؟

عددهایی که برای عیار طلا می‌بینیم، در اصل میزان طلای خالص موجود در آلیاژ را نشان می‌دهند. هرچه این عدد به ۱۰۰۰ نزدیک‌تر باشد، درصد طلای خالص بیشتر است. بنابراین تفاوت ۷۵۰ با ۹۱۶ یا ۹۹۹ فقط یک تفاوت اسمی نیست و به میزان خلوص طلا برمی‌گردد.

در ایران، طلای ۱۸ عیار یا ۷۵۰ یکی از عیارهای رایج در بازار مصنوعات طلاست. طلای ۹۱۶ خلوص بیشتری دارد و طلای ۹۹۹ نیز بیشتر به طلای تقریباً خالص اشاره می‌کند؛ به همین دلیل، کاربرد این عیارها لزوماً مشابه طلای ۱۸ عیار در ساخت زیورآلات نیست.

اما عدد ۷۴۰ کمی متفاوت است. ۷۴۰ یعنی آلیاژ موردنظر ۷۴ درصد طلای خالص دارد و از نظر عددی دقیقاً برابر با ۱۸ عیار یا ۷۵۰ نیست. بنابراین اگر هنگام خرید با اعداد متفاوتی روی طلا روبه‌رو شدید، بهتر است آن‌ها را صرفاً شکل‌های مختلف نوشتن «۱۸ عیار» در نظر نگیرید؛ هر عدد مشخص‌کننده درصد معینی از خلوص طلاست.

هنگام خرید طلای ۱۸ عیار به چه نکاتی توجه کنیم؟

شناخت عدد ۷۵۰ کمک می‌کند عیار طلا را بهتر بفهمیم، اما برای یک خرید مطمئن کافی نیست. هنگام خرید طلای ۱۸ عیار، علاوه بر عیار باید به چند نکته دیگر هم توجه کرد؛ به‌خصوص اگر خرید با هدف سرمایه‌گذاری انجام می‌شود.

• مشخصات طلا را با فاکتور تطبیق دهید.
  وزن، عیار و نوع طلای خریداری‌شده باید به‌درستی در فاکتور ثبت شده باشد. فاکتور معتبر فقط برای همان لحظه خرید نیست و هنگام فروش یا پیگیری‌های بعدی نیز اهمیت پیدا می‌کند.
• قیمت نهایی را فقط با قیمت هر گرم طلا مقایسه نکنید.
  در خرید زیورآلات، مبلغ نهایی می‌تواند تحت تأثیر اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات قرار بگیرد. بنابراین دو قطعه با وزن و عیار مشابه لزوماً قیمت نهایی یکسانی ندارند.
• هدف خریدتان را در نظر بگیرید.
  اگر طلا را برای استفاده شخصی می‌خواهید، طراحی و اجرت ساخت هم بخشی از انتخاب شماست. اما اگر هدف اصلی حفظ ارزش پول یا سرمایه‌گذاری است، میزان هزینه‌های جانبی و اختلاف قیمت خرید و فروش اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
• از مسیر قابل اعتماد خرید کنید.
  این موضوع در خرید حضوری و آنلاین به یک اندازه مهم است. در خرید اینترنتی بهتر است پیش از پرداخت، اطلاعاتی مانند عیار، وزن، شیوه قیمت‌گذاری، شرایط فروش و امکان تحویل طلا مشخص باشد. برای مثال، در پلتفرم‌هایی مانند گرمی کاربر می‌تواند پیش از خرید، اطلاعات مربوط به طلا و فرایند معامله را بررسی کند و سپس متناسب با مبلغ مورد نظر خود تصمیم بگیرد.

طلای ۷۵۰؛ انتخابی رایج برای استفاده و سرمایه‌گذاری

طلای ۷۵۰ همان طلای ۱۸ عیار با ۷۵ درصد طلای خالص است. این میزان خلوص در کنار حضور فلزات دیگر در آلیاژ، باعث شده طلای ۱۸ عیار برای ساخت انواع زیورآلات کاربرد زیادی داشته باشد. بنابراین دیدن عدد ۷۵۰ روی یک قطعه، در درجه اول اطلاعاتی درباره عیار آن به ما می‌دهد، نه اینکه به‌تنهایی اصالت یا ارزش نهایی آن را مشخص کند.

اگر هدف خرید سرمایه‌گذاری باشد، فقط ۱۸ عیار بودن طلا تعیین‌کننده نیست. نوع طلا و هزینه‌های همراه خرید هم اهمیت دارند. برای مثال، یک قطعه طلای زینتی ۱۸ عیار ممکن است اجرت ساخت داشته باشد، در حالی که طلای آب‌شده ۱۸ عیار با ساز و کار قیمت‌گذاری متفاوتی خرید و فروش می‌شود. به همین دلیل، پیش از خرید بهتر است علاوه بر عیار، هدف خود از خرید و هزینه نهایی را هم در نظر بگیرید.

در نهایت، شناخت مفهوم ۷۵۰ کمک می‌کند اعداد و مشخصات طلا برایتان مبهم نباشد؛ اما برای یک انتخاب مطمئن باید عیار، وزن، قیمت، مدارک خرید و اعتبار محل معامله را در کنار یکدیگر بررسی کنید.

سوالات متداول

• آیا طلای ۷۵۰ همان طلای ۱۸ عیار است؟

بله. طلای ۷۵۰ و طلای ۱۸ عیار هر دو ۷۵ درصد طلای خالص دارند و فقط شیوه بیان عیار در آن‌ها متفاوت است.

• عدد ۷۵۰ روی طلا به چه معناست؟

این عدد نشان می‌دهد از هر ۱۰۰۰ واحد آلیاژ، ۷۵۰ واحد آن طلا و ۲۵۰ واحد باقی‌مانده از فلزات دیگر است.

• تفاوت طلای ۷۵۰ و ۷۴۰ چیست؟

طلای ۷۵۰ دارای ۷۵ درصد طلای خالص است، در حالی که عدد ۷۴۰ به خلوص ۷۴ درصد اشاره دارد؛ بنابراین این دو دقیقاً یک عیار نیستند.

آیا مهر ۷۵۰ نشان می‌دهد طلا اصل است؟

خیر. عدد ۷۵۰ نشان‌دهنده عیار است و به‌تنهایی اصالت طلا را تضمین نمی‌کند. اعتبار فروشنده، فاکتور و سایر مشخصات کالا نیز باید بررسی شوند.

• آیا طلای ۱۸ عیار برای سرمایه‌گذاری مناسب است؟

می‌تواند مناسب باشد، اما نوع طلا و هزینه‌های خرید اهمیت زیادی دارند. برای سرمایه‌گذاری بهتر است علاوه بر عیار، مواردی مانند اجرت و اختلاف قیمت خرید و فروش را هم بررسی کنید.

• طلای ۷۵۰ بهتر است یا ۹۹۹؟

به هدف خرید بستگی دارد. طلای ۷۵۰ برای ساخت زیورآلات کاربردی‌تر است، در حالی که طلای ۹۹۹ خلوص بسیار بالاتری دارد و کاربرد آن متفاوت است.