چرا ستاره‌های مرد هالیوود دیگر شبیه قهرمانان خشن گذشته نیستند؟

به نظر می‌رسد هالیوود آرام‌آرام از تصویر سنتی «مرد خشن و عضلانی» فاصله گرفته و نسل تازه‌ای از ستاره‌های مرد را به مرکز توجه آورده است؛ بازیگرانی لاغراندام‌تر، حساس‌تر، خوش‌پوش‌تر و راحت‌تر با ابراز احساسات. این تیپ تازه که از آن با عنوان «Soft Boy» یاد می‌شود، برخلاف قهرمانان فوق‌مردانه گذشته، بیشتر با آسیب‌پذیری، ظرافت و ظاهر کم‌وبیش آندروژنی شناخته می‌شود.

در این الگوی تازه، مرد نقش اول دیگر الزاماً قرار نیست بیشترین عضله، خشن‌ترین رفتار یا سردترین شخصیت را داشته باشد. تعریف ظاهری «Soft Boy» معمولاً با چهار ویژگی اندام باریک، فک زاویه‌دار، پوشش آندروژنی و رفتاری آرام و حساس همراه است. چنین شخصیتی بیشتر شبیه کسی است که ممکن است شعر بنویسد تا قهرمانی که با خشونت همه مشکلات را حل می‌کند.

دو نمونه از این نسل تازه بازیگران، جیکوب الوردی و کالوم ترنر هستند که جمعه گذشته با فیلم‌های جدیدشان روی پرده رفتند؛ الوردی با درام پساآخرالزمانی ستاره‌های سگی (The Dog Stars) و ترنر، که به‌دلیل رابطه‌اش با دوا لیپا هم مورد توجه رسانه‌هاست، با کمدی رمانتیک فقط یک شب (One Night Only).

شخصیت‌های هر دو فیلم با دل‌شکستگی دست‌وپنجه نرم می‌کنند و زمانی که فرصت یک رابطه جنسی بی‌پروا به آن‌ها پیشنهاد می‌شود، به‌جای آن در آغوش گرفتن با لباس کامل را انتخاب می‌کنند.

هر دو بازیگر چهره‌هایی جذاب هستند، اما تصویری که از آن‌ها ارائه می‌شود بیشتر بر هوش و حساسیت تکیه دارد تا قدرت بدنی؛ ویژگی‌ که به نظر می‌رسد با سلیقه بخش بزرگی از مخاطبان سینما، به‌ویژه نسل Z هماهنگ شده باشد.

شماره هالیوود مجله ونیتی فیر نیز امسال به نوع تازه‌ای از مردان نقش اول پرداخت و گلن پاول، اندرو گارفیلد، جاناتان بیلی، پل مسکال، مایکل بی. جردن و آستین باتلر را در کنار یکدیگر روی جلد قرار داد.

این مجله نوشت دوران ستاره مرد دور از دسترس و مرموز گذشته و حالا بازیگران مردی محبوب شده‌اند که همچنان مردانی رؤیایی هستند اما «قابل‌دسترس، مهربان، آسیب‌پذیر و به‌وضوح انسانی و واقعی» به نظر می‌رسند.

در مقابل، مردان آلفای غالبی که تقریباً هیچ تردیدی به خود راه نمی‌دادند، دیگر مثل گذشته در مرکز توجه نیستند؛ شخصیت‌هایی مانند رمبوی سیلوستر استالونه، جان مک‌کلین با بازی بروس ویلیس در جان‌سخت یا حتی جیمز باند که معمولاً مردانی مسلط، کم‌حرف، خشن و تقریباً عاری از تردید بودند.

در آن دوران، مرد قدرتمند سینما معمولاً کسی بود که احساساتش را پنهان می‌کرد، عضلات برجسته داشت، با نگاه سرد و رفتار قاطع وارد صحنه می‌شد و به‌ندرت گریه می‌کرد. اگر هم اشکی در کار بود، معمولاً پس از مرگ یک دوست وفادار یا حیوان خانگی و درست پیش از یک درگیری خشونت‌آمیز دیده می‌شد.

شخصیت‌های مردی که احساسات خود را نشان می‌دادند، بیشتر در قالب آدم‌های دست‌وپاچلفتی، خجالتی یا دوستان فرعی ظاهر می‌شدند تا در برابر آن‌ها قهرمان اصلی مردانه‌تر و قدرتمندتر به نظر برسد.

اما اکنون بسیاری از قهرمانان مرد روی پرده تشویق می‌شوند همدلی نشان دهند، گریه کنند، نگران شوند، رفتار خود را زیر سؤال ببرند و حتی افکارشان را در دفترچه یادداشت بنویسند.

در خارج از پرده نیز ستاره‌های ماچو و دست‌نیافتنی گذشته، مانند کلینت ایستوود و استیو مک‌کوئین، جای خود را به بازیگرانی داده‌اند که حاضرند درباره احساساتشان صحبت کنند و بخش‌هایی از زندگی شخصی و حتی روتین‌های مراقبت از پوست خود را در فضای آنلاین به اشتراک بگذارند.

پوشش‌های جنسیت‌گریز، علاقه به مد و اشتراک‌گذاری بخش‌هایی از زندگی روزمره در شبکه‌های اجتماعی نیز بخشی از این تصویر تازه است؛ تصویری که به‌خصوص با نسل جوان‌تر ارتباط بیشتری برقرار می‌کند.

پل مسکال، بازیگر همنت (Hamnet) و گلادیاتور (Gladiator)، سال گذشته در جشنواره کن درباره تغییر تصویر مردانگی در سینما صحبت کرد و گفت که این مفهوم دائماً در حال تغییر است و به نظر می‌رسد سینما در حال فاصله گرفتن از شخصیت‌های کلاسیک مرد آلفا باشد.

تام هالند نیز نمونه دیگری از ستاره‌ای است که چندان با قالب سنتی قهرمان اکشن جور درنمی‌آید. او که فیلم‌های مرد عنکبوتی: روزی کاملاً جدید (Spider-Man: Brand New Day) و ادیسه (The Odyssey) را در سینما دارد، اخیراً گفته که همراه همسرش زندیا در خانه کاردستی انجام می‌دهد و هر دو به بافتنی با قلاب علاقه زیادی دارند.

هالند ۳۰ ساله همچنین درباره اجرای مشهور خود با آهنگ آمبرلا (Umbrella) از ریانا در برنامه Lip Sync Battle گفته است که در محیطی کاملاً عاری از مردانگی سمی بزرگ شده و زمانی که برای آن اجرا جوراب‌شلواری پوشیده و زیر باران رقصیده، اصلاً تصور نمی‌کرده کارش تا این اندازه خلاف کلیشه‌های مردانه تلقی شود.

این نگاه فاصله زیادی با سخنان قدیمی ستاره‌هایی مانند شان کانری دارد؛ بازیگری که زمانی درباره زنان گفته بود آن‌ها را دوست دارد، هرچند درکشان نمی‌کند.

جیکوب الوردی، بازیگر سالتبرن (Saltburn)، نیز بارها درباره پذیرفتن جنبه‌های زنانه شخصیت خود صحبت کرده است. او گفته زمانی که در نوجوانی به دلیل حضور در تئاتر مورد تمسخر قرار می‌گرفت و دیگران او را همجنس‌گرا خطاب می‌کردند، تصمیم گرفت به‌جای عقب‌نشینی، بیشتر خودش باشد.

او توضیح داده که از فرهنگ نوشیدن نوشیدنی‌های الکلی فاصله گرفته و به این نتیجه رسیده است که اگر دیگران علایقش را برخلاف کلیشه‌های مردانه می‌دانند، باز هم قرار نیست هویت خود را تغییر دهد.

گلن پاول نیز که پس از نقش‌هایش در مرد دونده (The Running Man) و تاپ گان: ماوریک (Top Gun: Maverick) از او به‌عنوان «تام کروز جدید» یاد شده، دیدگاه مشابهی دارد. او سال گذشته در گفت‌وگو با جی‌کیو گفت به نظرش باز بودن و آسیب‌پذیری می‌تواند یک ویژگی‌ «باحال و قدرتمند» باشد.

پاول همچنین گفته به‌جای دیدار با دوستان در بار، ترجیح می‌دهد آن‌ها را به سونا یا حمام یخ ببرد، زیرا این کار را برای سلامت جسمی و روانی خود بهتر می‌داند.

با این حال، شاید مهم‌ترین چهره این موج تازه که با نام «مردان بیبی‌ گرل» نیز شناخته می‌شود، تیموتی شالامی باشد. موهای ژولیده، فک زاویه‌دار و اندام لاغر او کاملاً با تصویر سنتی قهرمان اکشن فاصله دارد؛ تا جایی که حتی برای بازی در نقش جنگجوی جوان پل آتریدس در تل‌ماسه (Dune) نیز بدن خود را به شکل مرسوم قهرمانان اکشن عضلانی نکرد.

شالامی در فرش قرمز نیز بارها مرزهای پوشش مردانه را جابه‌جا کرده است؛ از لباس قرمز پشت‌باز در جشنواره فیلم ونیز ۲۰۲۲ گرفته تا تاپ براق در مراسم افتتاحیه وانکا (Wonka) در پاریس یک سال بعد.

او درباره تصویر مردانگی در سینما گفته نسل جدید هیجان زیادی برای انجام دادن کارها به شیوه‌ای متفاوت دارد و دیگر یک تعریف واحد از مرد بودن وجود ندارد.

به گفته شالامی، برای مردانه بودن لازم نیست تعریف مشخصی از شلوار جین داشت، پیراهن بدن‌نما پوشید، نوع خاصی ابرو بالا انداخت یا رفتارها و عادت‌های مشخصی را دنبال کرد. او این تغییر را «دنیایی تازه و جسورانه» توصیف کرده است.

برخی پژوهش‌ها نیز نشان می‌دهند ستاره‌ها و شخصیت‌های داستانی همچنان تأثیر قابل‌توجهی بر تعریف مردانگی برای نسل جوان دارند. گزارشی از National Research Group در سال گذشته نشان داد ۴۷ درصد مردان ۱۳ تا ۳۰ ساله، افراد مشهور و شخصیت‌های داستانی را الگوی خود می‌دانند.

فرگوس ناواراتنام-بلر، مدیر تحقیقات این مجموعه، می‌گوید دیگر نمی‌توان در هالیوود فقط یک تصویر مشخص از مردانگی پیدا کرد و تیموتی شالامی نمونه خوبی از تلاش برای ساخت نسخه‌ای تازه از آن است.

او به تل‌ماسه اشاره می‌کند و می‌گوید شالامی در این فیلم میان دو وجه متفاوت تعادل ایجاد می‌کند؛ از یک طرف قهرمان اکشن است و از سوی دیگر شخصیتی متفکر و فلسفی دارد.

در این میان حتی برخی چهره‌های نسل قدیمی‌تر نیز ظاهراً به این موج پیوسته‌اند. دواین «راک» جانسون سال گذشته در مراسم مت گالا روی شلوار خود دامن پلیسه پوشید و به خبرنگاران گفت: «مردانه‌ترین مردها دامن می‌پوشند.»

در سال‌های اخیر تعداد مردانی که با دامن روی فرش قرمز ظاهر می‌شوند بیشتر شده است.

با این‌همه این نگاه مورد پسند همه نیست. کوین سوربو، بازیگر هالیوودی نقش هرکول پیش‌تر از مردانگی معاصر انتقاد کرده و تیموتی شالامی را به «کُشتن مردانگی واقعی» متهم کرده بود.

در نهایت، تصویری که هالیوود امروز از ستاره مرد ارائه می‌کند با چند دهه قبل تفاوت زیادی دارد. قهرمان عضلانی، کم‌حرف و احساسات‌گریز جای خود را به بازیگرانی داده که می‌توانند هم قهرمان باشند، هم آسیب‌پذیر، هم به ظاهر و مد اهمیت بدهند و هم بدون نگرانی درباره کلیشه‌های قدیمی از احساسات خود حرف بزنند.