استقبال منتقدان از نمایش پیشدرآمد «بازی تاجوتخت؛ شاه دیوانه»
یکی از جذابترین پیشدرآمدهای دنیای بازی تاجوتخت (Game of Thrones) قرار است پس از استقبال گسترده از اجرای اولیهاش، در سال ۲۰۲۷ به لندن منتقل شود.
نمایش صحنهای بازی تاجوتخت: شاه دیوانه (Game of Thrones: The Mad King) که تابستان امسال در رویال شکسپیر تئاتر استراتفورد روی صحنه رفت، اجرای اولیه خود را با فروش کامل بلیتها به پایان رسانده و حالا مرحله بعدی آن رسماً تأیید شده است.
جرج آر. آر. مارتین دنیای وستروس را از ابتدا طوری ساخته که تاریخ آن بسیار فراتر از اتفاقات مجموعه اصلی ترانه یخ و آتش (A Song of Ice and Fire) امتداد پیدا کند. همین پیشینه گسترده باعث شده پس از پایان سریال اصلی HBO، آثاری مانند خاندان اژدها (House of the Dragon) و شوالیه هفت پادشاهی (A Knight of the Seven Kingdoms) نیز بخشهای دیگری از گذشته وستروس را روایت کنند.
با این حال، یکی از مهمترین دورههای تاریخ این جهان داستانی هنوز بهطور مستقیم و کامل در تلویزیون به تصویر کشیده نشده است: سالهای پایانی حکومت تارگرینها و رویدادهایی که در نهایت به شورش رابرت براتیون و سقوط این خاندان منتهی شدند.
شاه دیوانه دقیقاً به همین دوره نزدیک میشود و سالهای پایانی پیش از آغاز وقایع رمانهای اصلی را روایت میکند. داستان در هرنهال و در آستانه یک تورنمنت بزرگ آغاز میشود؛ جایی که همزمان با شکل گرفتن روابط و رقابتها، نگرانی درباره رفتارهای خونین و بیثبات شاه ایریس دوم تارگرین افزایش مییابد و برخی نزدیکان او به فکر توطئه و شورش میافتند.
نمایش از ۲۸ ژوئیه تا ۵ سپتامبر ۲۰۲۶ در رویال شکسپیر تئاتر در استراتفورد انگلیس اجرا شد و آخرین اجرای آن نیز در ۵ سپتامبر برگزار شد. شرکت رویال شکسپیر تأیید کرده است که این نمایش در سال ۲۰۲۷ به لندن منتقل خواهد شد.
جرج آر. آر. مارتین نیز این انتقال را شخصاً در وبلاگ Not a Blog خود تأیید کرده و نوشته است که از حضور در افتتاحیه تولید جدید دانکن مکمیلان و دومینیک کوک در استراتفورد بسیار لذت برده و از اینکه نمایش قرار است برای مخاطبان بیشتری به لندن برود هیجانزده است. او گفته محل و تاریخ دقیق افتتاح بعداً اعلام خواهد شد.
اجرای این نمایش در لندن با توجه به واکنش مثبت منتقدان چندان غیرمنتظره نبود. وبسایت WhatsOnStage از آن بهعنوان نمایشی «باشکوه و پرانرژی» یاد کرده است.
گاردین و ایندیپندنت نیز هر دو چهار ستاره به نمایش دادهاند. ایندیپندنت نوشته که داستان حالوهوایی بهشدت شکسپیری دارد، البته «با اژدهای بیشتر» و آن را یک تجربه تئاتری حماسی توصیف کرده است.
گاردین نیز در نقد خود به مقیاس بزرگ تولید، نبردهای متعدد، جلوههای صحنهای، آتش واقعی، مه مصنوعی و استفاده از عروسکها و سازههای بزرگ برای بازآفرینی اسبها، سگها و اژدهایان اشاره کرده است.
صحنه نمایش به شکل صلیبی طراحی شده و تماشاگران از زاویههای متفاوتی در اطراف آن قرار میگیرند؛ به همین دلیل تجربه تماشای نمایش بسته به محل نشستن میتواند متفاوت باشد.
در عین حال، نقدها کاملاً یکدست نبودهاند. برخی منتقدان نمایش را از نظر جلوههای بصری بسیار قدرتمند دانستهاند، اما به سنگینی بعضی دیالوگها و تلاش زیاد برای ایجاد حالوهوای شکسپیری ایراد گرفتهاند.
یکی دیگر از انتقادهای تکرارشونده به مدتزمان طولانی نمایش مربوط میشود. نسخه فعلی شاه دیوانه سه ساعت و ۴۰ دقیقه طول میکشد که شامل یک استراحت ۲۰ دقیقهای است.
حتی برخی از نقدهای مثبت نیز این زمان طولانی را چالشبرانگیز دانستهاند. تایمز در نقد سهستاره خود با لحنی انتقادی نوشته احتمالاً فقط متعهدترین طرفداران توان تحمل چنین «ماراتنی» را خواهند داشت. در مقابل، برخی منتقدان معتقدند بخش دوم نمایش ریتم بهتری پیدا میکند و روایت در آن جان بیشتری میگیرد.
این مسئله البته چیزی است که تیم سازنده تا پیش از اجرای لندن فرصت اصلاح آن را دارد. دانکن مکمیلان، نویسنده اقتباس، و دومینیک کوک، کارگردان نمایش، بیش از یک سال فرصت دارند تا در صورت تمایل نسخه تازه را کوتاهتر یا فشردهتر کنند.
اهمیت شاه دیوانه فقط به استقبال منتقدان یا فروش بلیت محدود نمیشود. داستان موسوم به «شورش رابرت» یکی از معدود فصلهای بزرگ تاریخ وستروس است که تاکنون نه در سریال اصلی، نه در پیشدرآمدهای HBO و نه حتی در رمانها بهصورت کامل و مستقیم دراماتیزه نشده است.
این نمایش نسخههای جوانتر شماری از مهمترین شخصیتهای آشنای مجموعه بازی تاج و تخت، از ند استارک و جیمی لنیستر گرفته تا سرسی لنیستر، رابرت باراتیون، ریگار تارگرین، لیانا استارک، واریس و ایریس دوم را روی صحنه برده است.
مایکل شفر نقش ایریس دوم تارگرین یا همان «شاه دیوانه» را بازی میکند، مایکل ابوباکر در نقش ادارد «ند» استارک ظاهر میشود، ماکسیم ایس، جیمی لنیستر است، دیزی فرانکس نقش سرسی لنیستر را دارد، نوآ ریتر در نقش ریگار تارگرین و هارمونی رز-برمنر در نقش لیانا استارک ظاهر میشوند. کالوم وودهاوس نیز نقش رابرت براتیون را بازی میکند.
نمایش از نظر زمانی نیز بسیار به سریال اصلی نزدیکتر از دیگر پیشدرآمدهاست. گاردین اشاره کرده که برخلاف خاندان اژدها و شوالیه هفت پادشاهی که دههها یا حتی قرنها پیش از داستان اصلی رخ میدهند، شاه دیوانه مستقیماً به دورهای نزدیک میشود که زمینهساز اتفاقات فصل نخست بازی تاجوتخت است.
پایان نمایش نیز حدود ۱۴ سال با آغاز اتفاقات سریال اصلی فاصله دارد؛ موضوعی که از نظر داستانی حتی امکان ادامه پیدا کردن این روایت در قالب قسمتها یا آثار بعدی را باز میگذارد.
در حال حاضر هیچ اقتباس تلویزیونی یا سینمایی از شاه دیوانه یا شورش رابرت رسماً تأیید نشده است. با این حال، موفقیت اجرای رویال شکسپیر، فروش کامل بلیتها و انتقال آن به لندن نشان میدهد علاقه به این مقطع از تاریخ وستروس همچنان بسیار بالاست و دستکم این احتمال را زنده نگه میدارد که داستان در آینده از صحنه تئاتر فراتر برود.
