پیشبینی جهش نفت تا ۱۲۰دلار!
بازار جهانی نفت بار دیگر به مرز ۱۰۰ دلار نزدیک شده است. در پی تشدید درگیریهای نظامی میان ایران و آمریکا و افزایش نگرانیها درباره امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز، قیمت نفت برنت روز چهارشنبه تا ۹۷ دلار در هر بشکه بالا رفت، هرچند در ادامه بخشی از این رشد را پس داد و در محدوده ۹۴ تا ۹۶ دلار معامله شد.
به گزارش همشهری آنلاین، این جهش در شرایطی اتفاق افتاده که بازار نفت در ماههای اخیر بارها تحتتأثیر اخبار مربوط به جنگ و احتمال بازگشت آرامش در منطقه نوسان کرده است. اکنون اما با ازسرگیری حملات آمریکا و ایران، معاملهگران بار دیگر ریسک اختلال در عرضه نفت خلیجفارس و بهخصوص تنگه هرمز را در قیمتها لحاظ کردهاند.
سؤال اصلی بازار دیگر این نیست که نفت میتواند به ۱۰۰ دلار برسد یا نه، بلکه این است که آیا درصورت ادامه درگیریها قیمت نفت میتواند از ۱۰۰ دلار عبور کند و به محدوده ۱۲۰ دلار برسد؟
نفت فقط چند قدم با ۱۰۰ دلار فاصله دارد
قیمت برنت در معاملات چهارشنبه برای مدتی تا ۹۷.۰۴ دلار افزایش یافت و به بالاترین سطح از اواخر ژوئیه رسید. نفت وستتگزاس اینترمیدیت آمریکا نیز تا ۲۹/۹۲ دلار بالا رفت. افزایش قیمتها مستقیما با نگرانی از اختلال عرضه در پی تشدید درگیریهای ایران و آمریکا و افزایش ریسک عبور نفتکشها از تنگه هرمز مرتبط است.
براساس گزارشهای بازار، تردد نفتکشها در تنگه هرمز همچنان ادامه دارد اما نگرانی درباره مینگذاری، حمله به کشتیها و محدود شدن مسیر کشتیرانی افزایش یافته است. همین موضوع باعث شده بازار یک حق بیمه ژئوپلیتیک قابل توجه روی قیمت نفت اعمال کند.
اهمیت هرمز در این میان بسیار بالاست. این تنگه یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان است و هرگونه اختلال پایدار در آن میتواند عرضه جهانی را با شوک جدی مواجه کند.
فاصله زیادی تا ۱۰۰ دلار باقی نمانده است
کارشناسان نسبت به ادامه روند صعودی نفت هشدار میدهند. پیتر شف، اقتصاددان و مدیرعامل شرکت مدیریت دارایی یورو پاسفیک معتقد است نفت وارد یک فاز صعودی جدید شده و با قرار گرفتن قیمت بالای ۹۰ دلار، فاصله چندانی تا عبور از مرز ۱۰۰دلار باقی نمانده است. او همچنین هشدار میدهد که افزایش قیمت نفت میتواند از مسیر افزایش قیمت بنزین و سایر انرژیها فشار تورمی را در اقتصاد آمریکا تشدید کند.
اهمیت تحلیل شف صرفا به قیمت نفت محدود نمیشود. او معتقد است افزایش قیمت انرژی میتواند همزمان تورم مصرفکننده و بازده اوراق قرضه را افزایش دهد و در نتیجه فشار بیشتری بر سیاست پولی فدرالرزرو وارد کند.
این نگرانی در شرایط فعلی بازار اهمیت بیشتری پیدا کرده است، زیرا جهش نفت همزمان با افزایش بازده اوراق خزانه آمریکا رخ داده و بازار احتمال افزایش نرخ بهره فدرالرزرو درماه سپتامبر را دوباره جدیتر گرفته است.
آیا ۱۲۰ دلار واقعا امکانپذیر است؟
کارشناسان بر این باورند درصورت عبور قیمت نفت از مرز ۱۰۰دلار احتمال صعود قیمت تا ۱۲۰دلار خواهد بود.
در واقع، عدد ۱۲۰ دلار پیشتر نیز از سوی چند مؤسسه بزرگ مالی بهعنوان یک سناریوی قابل تحقق مطرح شده است.
گلدمنساکس در تابستان هشدار داد که اگر اختلال در جریان نفت از تنگه هرمز ادامه پیدا کند، قیمت برنت میتواند در ۳ ماه چهارم سال از ۱۲۰ دلار عبور کند.
سیتیگروپ نیز پیشتر هدف سهماهه خود برای برنت را ۱۲۰دلار اعلام کرده بود و معتقد بود بازار، ریسک طولانی شدن اختلال عرضه را به اندازه کافی در قیمتها لحاظ نکرده است.
از سوی دیگر، جیپی مورگان در سناریوهای شدیدتر هشدار داد که درصورت تداوم اختلال در تنگه هرمز، قیمت نفت میتواند ابتدا به محدوده ۱۲۰ تا ۱۳۰ دلار برسد و در سناریوی بسیار شدید حتی ریسک قیمتهای بالاتر از ۱۵۰دلار نیز وجود دارد.
بنابراین قیمت ۱۲۰ دلار یک عدد خیالی یا صرفا متعلق به تحلیلگران مستقل نیست، بلکه در ماههای گذشته در سناریوهای رسمی مؤسسات بزرگ سرمایهگذاری نیز مطرح شده است.
اما چرا نفت هنوز ۱۲۰ دلار نشده است؟
آژانس بینالمللی انرژی در گزارش ماه اوت خود اعلام کرده بود عرضه جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ ممکن است بهدلیل اختلالات خاورمیانه و روسیه حدود ۳/۴ میلیون بشکه در روز کاهش یابد و به حدود ۱۰۲میلیون بشکه در روز برسد. در عین حال، رشد قیمت نفت خود میتواند تقاضا را کاهش دهد و بخشی از شوک عرضه را خنثی کند.
این همان عاملی است که اجازه نمیدهد صرفا با افزایش تنش سیاسی، قیمت نفت را بهصورت خطی تا ۱۲۰ یا ۱۵۰ دلار پیشبینی کنیم.
۳ سناریو برای نفت
با توجه به شرایط فعلی میتوان بازار نفت را در ۳ سناریو بررسی کرد.
سناریوی اول؛ کاهش تنش است. اگر آمریکا و ایران بار دیگر به سمت مذاکره حرکت کنند و امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز بهبود پیدا کند، بخش قابل توجهی از حق بیمه ژئوپلیتیک نفت از قیمت حذف خواهد شد. در این شرایط حتی عبور نفت از مرز ۱۰۰دلار نیز میتواند موقتی باشد.
سناریوی دوم؛ ادامه تنش بدون انسداد تنگه هرمز است. این سناریو از نگاه بازار در حال حاضر اهمیت زیادی دارد. درگیریها ادامه پیدا میکند اما جریان نفت بهطور کامل متوقف نمیشود. در این حالت برنت میتواند ابتدا ۱۰۰ دلار را آزمایش کند و درصورت تداوم نگرانیها در محدوده ۱۰۰ تا ۱۱۰دلار تثبیت شود.
سناریوی سوم؛ اختلال جدی در تنگه هرمز است. این سناریو همان نقطهای است که نفت ۱۲۰ دلاری را کاملا جدی میکند.
اگر حملات به نفتکشها افزایش پیدا کند، عبور کشتیها از هرمز با محدودیت جدی مواجه شود یا صادرات کشورهای حاشیه خلیجفارس به شکل محسوسی کاهش یابد بازار با یک شوک واقعی عرضه مواجه خواهد شد. در چنین شرایطی رسیدن برنت به ۱۲۰ دلار و حتی بالاتر از آن از نظر بنیادی امکانپذیر است.
تجربه امسال یک هشدار جدی است
بازار نفت در سال ۲۰۲۶ قبلا نشان داده که در شرایط جنگی میتواند بسیار سریع حرکت کند. طبق گزارش رویترز، برنت در ماه آوریل برای مدتی از ۱۲۰ دلار عبور کرد و میانگین قیمت نفت در سالجاری نیز تا اواخر اوت حدود ۹۰ دلار بوده است؛ رقمی که بهمراتب بالاتر از سال گذشته است.
به این ترتیب، عبور دوباره نفت از ۱۰۰ دلار الزاما یک اتفاق خارقالعاده نیست. مسئله مهمتر، مدت ماندگاری قیمتهای بالاست.
اگر نفت فقط چند روز بالای ۱۰۰دلار باقی بماند اثر آن بر اقتصاد جهانی محدودتر خواهد بود اما اگر نفت برای هفتهها یا ماهها در محدوده ۱۰۰ تا ۱۲۰ دلار باقی بماند داستان کاملا متفاوت خواهد شد.
نفت ۱۲۰ دلاری؛ کابوس بانکهای مرکزی
افزایش قیمت نفت فقط بهمعنای بنزین گرانتر نیست. نفت گرانتر هزینه حملونقل، تولید، پتروشیمی، مواداولیه و در نهایت قیمت بسیاری از کالاها و خدمات را افزایش میدهد.
به همین دلیل، بازارهای مالی در حال حاضر به یک مسئله دوگانه یعنی تورم بالاتر در کنار رشد اقتصادی ضعیفتر فکر میکنند.
این شرایط میتواند بانکهای مرکزی را در موقعیت دشواری قرار دهد. از یک طرف، اقتصاد بر اثر جنگ و افزایش هزینه انرژی تحت فشار قرار میگیرد و از طرف دیگر، تورم ناشی از انرژی اجازه کاهش سریع نرخ بهره را نمیدهد.
در آمریکا همین حالا نیز افزایش قیمت نفت با افزایش بازده اوراق خزانه همراه شده و بازار احتمال افزایش نرخ بهره در ماه سپتامبر را بیشتر از هفتههای گذشته ارزیابی میکند.
۱۰۰ دلار محتملتر از ۱۲۰ دلار
بازار نفت اکنون در یک نقطه حساس قرار گرفته است. قیمت برنت امروز تا نزدیکی ۹۷ دلار بالا رفت، بنابراین عبور از مرز روانی ۱۰۰ دلار دیگر سناریویی دور از دسترس نیست.
اما برای رسیدن به ۱۲۰ دلار، صرف افزایش تنش سیاسی کافی نیست. بازار باید شاهد اختلال واقعی و پایدار عرضه در تنگه هرمز باشد.
به بیان ساده، ۱۰۰ دلار در شرایط فعلی یک سناریوی قابل انتظار است، ۱۲۰ دلار یک سناریوی جنگی است.
اگر تنشهای ایران و آمریکا تشدید شود و تردد نفتکشها در هرمز مختل شود، پیشبینیهای ۱۲۰دلاری مؤسساتی مانند گلدمنساکس و جیپی مورگان بار دیگر در مرکز توجه بازار قرار خواهد گرفت اما اگر مسیر دیپلماسی باز شود و جریان صادرات به وضعیت عادی بازگردد احتمالا بخش قابل توجهی از این جهش قیمتی تخلیه خواهد شد.
در نتیجه، عدد ۱۲۰ دلار را باید سقف سناریوی تشدید بحران دانست، نه پیشبینی قطعی بازار. نقطه تعیینکننده در هفتههای آینده نه در بازارهای مالی نیویورک و لندن، بلکه در آبهای تنگه هرمز خواهد بود.
.
