۴۰ هزار دلار کمک برای خانواده معصومه ابتکار در آمریکا؛ چه کسانی پول دادهاند؟
سید عیسی هاشمی، فرزند معصومه ابتکار، مریم طهماسبی، همسرش، و پسر نوجوانشان که از ماه آوریل ۲۰۲۶ در بازداشت اداره مهاجرت و گمرک آمریکا (ICE) به سر میبرند، اکنون برای پرداخت هزینههای حقوقی و مقابله با روند اخراج از ایالات متحده به یک کمپین جمعآوری کمک مالی متکی شدهاند.
هاشمی چند ماه پیش همراه با همسر و فرزند ۱۶ سالهاش از سوی ماموران فدرال آمریکا بازداشت شد. وزارت خارجه آمریکا ۱۱ آوریل اعلام کرد وضعیت اقامت دائم قانونی این سه نفر پس از تصمیم مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، لغو شده و آنها در بازداشت ICE و در انتظار طی شدن روند اخراج قرار دارند.
وزارت خارجه آمریکا در بیانیه خود عیسی هاشمی را فرزند معصومه ابتکار معرفی کرده و به نقش ابتکار بهعنوان سخنگوی دانشجویانی که در سال ۱۹۷۹ سفارت آمریکا در تهران را اشغال کردند، اشاره کرده است.
رسانههای آمریکایی نیز طی ماههای اخیر گزارشهایی درباره این خانواده منتشر کردهاند. CBS News و NBC از بازداشت عیسی هاشمی، مریم طهماسبی و پسرشان و لغو وضعیت اقامت دائم آنان خبر دادهاند. NBC در گزارشی که در ماه اوت منتشر شد، نوشت این خانواده بیش از ۱۲۰ روز در مراکز بازداشت مهاجرتی تگزاس به سر بردهاند.
جمعآوری کمک مالی برای ماندن خانواده ابتکار در آمریکا
در همین حال، برای کمک به هزینههای این خانواده کمپینی در پلتفرم GoFundMe راهاندازی شده است. هدف اعلامشده این کمپین تأمین هزینه وکیل، سایر مخارج فوری ناشی از بازداشت و ادامه پیگیری حقوقی برای جلوگیری از اخراج این خانواده از آمریکاست.
در توضیحات این کمپین آمده است که مریم طهماسبی و اعضای خانوادهاش از سال ۲۰۱۴ در آمریکا زندگی کردهاند و پیش از بازداشت، مقیم دائم قانونی و دارنده گرینکارت بودهاند. برگزارکنندگان کمپین نوشتهاند که سه عضو خانواده معصومه ابتکار در ماه آوریل بدون هشدار قبلی بازداشت شدند و شرایط بازداشت فشار زیادی بر خانواده وارد کرده است.
در متن کمپین همچنین بر سوابق دانشگاهی عیسی هاشمی و مریم طهماسبی تأکید شده و برگزارکنندگان مدعی شدهاند این دو استاد دانشگاه بودهاند، سابقه کیفری نداشتهاند و حتی تخلف رانندگی نیز در سابقه آنها ثبت نشده است.
مریم طهماسبی نیز در نامهای که بهتازگی منتشر کرده، خود را استاد روانشناسی و آمار در Los Angeles Pierce College معرفی کرده و نوشته است همسرش نیز در حوزه دانشگاهی فعالیت داشته است. او همچنین گفته است تا زمان بازداشت، خود و خانوادهاش را مقیمان دائم قانونی آمریکا میدانستند.
برگزارکنندگان کمپین بیش از همه بر وضعیت پسر ۱۶ ساله این خانواده تأکید کردهاند و نوشتهاند بازداشت او باعث شده از دبیرستان، دوستان و زندگی عادی خود دور بماند.
در توضیحات کمپین، هزینههای حقوقی یکی از مهمترین دلایل درخواست کمک مالی عنوان شده است. برگزارکنندگان نوشتهاند حمایتهای مالی امکان استفاده از یک تیم حقوقی برای پیگیری پرونده در دادگاه را فراهم کرده است.
آنها همچنین گفتهاند حتی کمکهای کوچک نیز برای تأمین هزینههای جاری خانواده در دوران بازداشت کاربرد دارد و برای نمونه، یک کمک ۲۵ دلاری میتواند بخشی از هزینههای ارتباطی این خانواده را برای حدود یک هفته پوشش دهد.
یکی دیگر از درخواستهای مطرحشده از سوی حامیان خانواده، کمک برای یافتن فرصتهای شغلی برای مریم طهماسبی و عیسی هاشمی در خارج از ایالات متحده عنوان شده است؛ موضوعی که در کنار تلاش برای جلوگیری از اخراج، نشان میدهد حامیان آنها احتمال ادامه زندگی این خانواده در کشوری دیگر را نیز در نظر گرفتهاند.
مریم طهماسبی همچنین از داخل بازداشتگاه پیامی خطاب به افرادی که به این کمپین کمک کردهاند، فرستاده است. او در این پیام از کمککنندگان تشکر کرده و حمایت آنها را تنها نقطه امید خود و خانوادهاش در شرایط فعلی توصیف کرده است.
پس از مطرح شدن کمپین جمعآوری کمک مالی برای خانواده پسر ابتکار، شماری از کاربران و بلاگرهای فارسیزبان در شبکههای اجتماعی به آن واکنش منفی نشان دادهاند و از مخاطبان خود خواستهاند نسبت به این کمپین اعتراض یا آن را گزارش کنند.
کمکهای بینام برای ماندن خانواده پسر معصومه ابتکار در آمریکا
این کمپین توسط استفانی ناکس (Stephanie Knox) راهاندازی شده و فردی به نام امیلی شکوه (Emily Shokouh) بهعنوان ذینفع آن معرفی شده است. بر اساس توضیحات ارائهشده، مریم طهماسبی و عیسی هاشمی به او برای پیگیری برخی امور مربوط به خانواده اختیار دادهاند.
بر اساس فهرست پرداختهایی که در متن مبنای این گزارش بررسی شده، در این کمپین ۴۵۶ پرداخت ثبت شده که مجموع آنها حدود ۴۱ هزار و ۵۹۹ دلار بوده است. از این تعداد، ۱۶۸ پرداخت با عنوان «بینام» ثبت شده است؛ رقمی معادل حدود ۳۶.۸ درصد کل تعداد کمکها.
مجموع کمکهای بینام نیز بر اساس همین دادهها حدود ۱۵ هزار و ۶۳۱ دلار بوده که تقریباً ۳۷.۶ درصد از کل مبلغ جمعآوریشده را تشکیل میدهد. در میان کمکهای بینام، یک پرداخت دو هزار دلاری نیز دیده میشود که در فهرست مورد بررسی، یکی از بزرگترین پرداختهای منفرد بوده است.
در میان افرادی که نامشان در فهرست کمککنندگان منتشر شده، تعدادی نام فارسی نیز دیده میشود. از جمله آزاده رشیدی با ۵۰ دلار و شیلا شهبازی با ۱۰۰ دلار در فهرست قرار دارند. فردی با نام «سیما ت» نیز ۲۵۰ دلار کمک کرده است.
نام الیور شکوه نیز با کمک ۲۰۰ دلاری در فهرست دیده میشود. در میان کمککنندگانی که نامشان ثبت شده، فردی به نام جیم هارت نیز چند پرداخت داشته که مجموع آنها بر اساس دادههای مورد بررسی به ۲ هزار و ۱۵۰ دلار میرسد.
ماجرای بازداشت پسر معصومه ابتکار و خانوادهاش
بازداشت عیسی هاشمی و خانوادهاش از ماه آوریل به یکی از پروندههای مهاجرتی بحثبرانگیز در میان بخشی از جامعه ایرانی آمریکا تبدیل شده است. وزارت خارجه آمریکا اعلام کرده بود گرینکارت عیسی هاشمی، مریم طهماسبی و فرزندشان لغو شده و این سه نفر تا زمان طی روند اخراج در اختیار ICE قرار گرفتهاند.
در مقابل، وکلای خانواده استدلال کردهاند برخورد با آنها به دلیل نسبت خانوادگی عیسی هاشمی با معصومه ابتکار صورت گرفته است. NBC گزارش داده وکلای این خانواده از تعبیر «مجازات بر اساس نسبت خانوادگی» برای توصیف پرونده استفاده کردهاند و گفتهاند با پرونده مشابهی که یک خانواده به دلیل اقدامات یکی از بستگان در دهههای گذشته بازداشت شده باشد، مواجه نبودهاند.
این پرونده همزمان با انتقادهایی از سوی مخالفان جمهوری اسلامی ایران در آمریکا نیز همراه شده است. بخشی از منتقدان این پرسش را مطرح کردهاند که چرا اعضای خانواده برخی مقامهای جمهوری اسلامی برای زندگی در آمریکا تلاش میکنند، در حالی که خود آن مقامها طی دهههای گذشته مواضع تندی علیه ایالات متحده داشتهاند.
در برخی گزارشها و واکنشهای منتشرشده، منتقدان همچنین درباره هزینه نگهداری این خانواده در بازداشتگاههای مهاجرتی و تأمین این هزینه از منابع عمومی آمریکا پرسشهایی مطرح کردهاند.
رویداد۲۴ به نقل از راحله امیری، از آسیبدیدگان چشمی اعتراضات ایران، این وضعیت را «بیعدالتی» توصیف کرده است. او با مقایسه وضعیت رسیدگی قضایی در ایران و آمریکا، مدعی شده است افرادی در داخل ایران ممکن است بدون برخورداری از روند قضایی عادلانه با مجازاتهای بسیار سنگین مواجه شوند، در حالی که خانواده ابتکار در آمریکا امکان استفاده از روند طولانی قضایی و اعتراض به حکم اخراج را در اختیار دارد.
بر اساس گزارشهای رسانهای، مریم طهماسبی برای اعتراض به روند اخراج از خدمات حقوقی استفاده کرده و از طریق وکلای خود در حال پیگیری پرونده است.
طهماسبی همچنین در ماه اوت در نوشتهای که در مجله The Nation منتشر شد، برای نخستین بار با جزئیات از شرایط بازداشت خود و خانوادهاش سخن گفت. او بازداشتگاه را محیطی بسیار سخت توصیف کرد و نوشت ماهها بازداشت، سلامت روانی و جسمی خانواده را تحت تأثیر قرار داده است. انتشار این نامه بازتاب گستردهای در رسانهها و شبکههای اجتماعی داشت.
او در این نوشته تأکید کرده بود تنها خواستهاش داشتن یک زندگی عادی در آمریکا برای خود و پسرش است. طهماسبی همچنین استدلال کرده که خودش و همسر و فرزندش نباید بهخاطر اقداماتی که پیش از تولد آنها و توسط فرد دیگری انجام شده، مسئول شناخته شوند. وکلای خانواده نیز استدلال مشابهی را مطرح کردهاند.
این بخش از سخنان طهماسبی با واکنش منفی برخی کاربران و چهرههای ایرانی خارج از کشور مواجه شده است. منتقدان این سؤال را مطرح کردهاند که چرا فرزندان و بستگان مقامهای جمهوری اسلامی خواهان برخورداری از یک «زندگی عادی» در آمریکا هستند، در حالی که به اعتقاد آنها سیاستهای همان مقامها امکان چنین زندگی را برای بخشهایی از جامعه ایران محدود کرده است.
