ضمانت اجرایی منشور حقوق پرستاران چیست؟ | هدفمان تقابل با همراهان بیمار نیست
برای اولین بار در کشور. برای پرستاران یک منشور تصویب شده برای احقاق حقوقشان. منشوری که با هدف حفظ حقوق، کرامت انسانی، بهبود و ارتقای وضعیت معیشتی تصویب شده و در نوع خود گامی مهم برای ارتقای موقعیت شغلی آنان محسوب میشود.
همشهری آنلاین – آرش نهاوندی: پرستاران در سختترین لحظهها، پیش از آنکه به فکر نجات خودشان باشند، به فکر بیمار هستند؛ تصویری که بارها در بحرانها تکرار شده است. از تصویر پرستاری که هنگام انفجار موشکها، سه نوزاد یکروزه را در آغوش گرفت و به محل امن منتقل کرد تا کادر درمان بیمارستان بقایی ۲ اهواز که در میانه حمله موشکی، تنها دغدغهشان انتقال بیماران بدحال و حفظ جان آنها بود؛ روایتهایی که از ایثار خاموش پرستاران در روزهای سخت حکایت دارد.
این فداکاریها اما در شرایطی رخ میدهد که پرستاران سالهاست با چالشهای متعددی دستوپنجه نرم میکنند؛ از فشار کاری و کمبود نیرو گرفته تا مشکلات معیشتی و گاهی بیمهریهایی که در محیط کار با آن مواجه میشوند. حالا سازمان نظام پرستاری از تصویب «منشور حقوق پرستاران» خبر میدهد؛ سندی که قرار است برای نخستینبار چارچوبی روشن برای حقوق حرفهای این گروه در نظام سلامت ترسیم کند.
یوسف رحیمی، نایبرئیس اول شورای عالی سازمان نظام پرستاری درباره جزئیات این منشور، اهداف آن و چالشهای پیش روی جامعه پرستاری به سوالات همشهری پاسخ داده است.
جای خالی منشور حقوق پرستاران پر شد
رحیمی درباره روند تدوین این منشور میگوید: در نظام سلامت، منشور حقوق بیمار سالهاست که وجود دارد، اما جای منشور حقوق پرستاران خالی بود. سالها مطالعات و بررسیهایی در این زمینه انجام شد و در نهایت با بهرهگیری از پژوهشهای علمی، از جمله نتایج یک رساله دکتری در حوزه پرستاری، تدوین این سند به سرانجام رسید.
به گفته او، سازمان نظام پرستاری محوریت تدوین این منشور را برعهده داشت و از دیدگاه تشکلها و گروههای مختلف پرستاری نیز استفاده شد. نتیجه این فرآیند، منشوری ۱۷ بندی است که هدف اصلی آن دفاع از حقوق پرستاران و ارتقای جایگاه این حرفه در نظام سلامت است.
کرامت انسانی؛ مهمترین بند منشور
رحیمی با اشاره به مهمترین محورهای این سند ادامه میدهد: در پژوهشهای مختلف درباره رضایت شغلی پرستاران، یکی از موضوعات پرتکرار، رعایت نشدن شأن و کرامت انسانی پرستاران بوده است. به همین دلیل حفظ کرامت انسانی و جایگاه حرفهای پرستاران یکی از مهمترین محورهای این منشور قرار گرفته است.
او همچنین به حق فعالیت در محیطی ایمن اشاره میکند و میگوید: یکی از مشکلاتی که پرستاران در محیط کار با آن مواجه هستند، خشونتهایی است که از سوی افراد مختلف به آنها وارد میشود. ایجاد محیط کاری امن یکی دیگر از محورهای مهم این منشور است.
نایبرئیس اول شورای عالی سازمان نظام پرستاری تأکید میکند: این سازمان دو وظیفه مهم دارد؛ یکی دفاع از حقوق مردم که رسالت اصلی ماست و دیگری دفاع از حقوق پرستاران. هیچکدام از این دو بر دیگری مقدم نیست و هر دو باید همزمان مورد توجه قرار گیرد.
کمبود میلیونها پرستار در جهان
رحیمی منشور حقوق پرستاران را نقطه آغاز میداند و میگوید اجرای مفاد آن نیازمند همراهی نهادهای تصمیمگیر است: امیدواریم تصمیمگیران کشور در سیاستگذاریهای مربوط به پرستاران، این ۱۷ محور را مورد توجه قرار دهند تا بتوانیم در حفظ و رضایت شغلی پرستاران موفق باشیم.
بیشتر بخوانید:
- ۱۷ حق اساسی پرستاران به رسمیت شناخته شد
- پرستاران اهوازی پس از بمباران بیماران را به منزل خود بردند!
او با اشاره به کمبود نیروی پرستاری در جهان ادامه میدهد: در دنیا بیش از ۱۰ میلیون پرستار کمبود وجود دارد و برخی برآوردها این عدد را حتی ۱۲ تا ۱۶ میلیون نفر اعلام کردهاند. نیاز به نیروی پرستاری هم در آینده بیشتر خواهد شد چون ما با روند سالمندی مواجه هستیم. البته ایران تنها کشوری نیست که با سالمندی جمعیت مواجه است؛ بسیاری از کشورها چنین شرایطی دارند.
رحیمی با تأکید بر این که حتی فناوریهای نوین و هوش مصنوعی نیز نمیتوانند جایگزین نقش انسانی پرستاران شوند و میگوید: برای حفظ این نیرو باید کرامت انسانی، شرایط کاری و وضعیت معیشتی پرستاران بهبود پیدا کند. نگهداشت نیروی انسانی در حوزه پرستاری باید یکی از اولویتهای کشور باشد.
هدف، تقابل با همراهان بیمار نیست
او درباره ضرورت حمایت قانونی از حقوق پرستاران و ضمانت اجرایی این منشور هم عنوان میکند: امیدواریم بتوانیم مجلس و قوه قضائیه را همراه کنیم تا این منشور مانند برخی اسناد حقوقی دیگر، پشتوانه قانونی پیدا کند و رعایت آن برای همه الزامآور شود.
رحیمی درباره تاثیر این منشور بر کاهش خشونتهای کلامی و گاهی فیزیکی نسبت به کادر درمان و پرستاران که گاهی از سوی همراهان بیماران رخ میدهد هم توضیح میدهد: هدف ما مقابله با همراهان بیمار نیست. خواسته ما این است که همان حقوقی که برای سایر حرفهها و صنوف در نظر گرفته میشود، برای پرستاران هم به رسمیت شناخته شود. البته او که سالها خود پرستار بوده، از خاطرات آن دوران میگوید که سالها به عنوان پرستار کنار بیماران بوده و آنقدر روزهای خوبی داشته که خیلی از سختیها و حتی خشونتهای آن دوران در خاطرش نمانده است.
.
