چین بدنبال جنگندههایی بدون نیاز به GPS است
پژوهشگران نظامی چین در حال بررسی سامانههای کنترل پروازی هستند که بتوانند در صورت ناتوان شدن خلبان، امکان ادامه پرواز جنگندههای آینده را فراهم کنند.
این مفهوم میتواند استقلال عمل هواپیماها را در جریان نبرد افزایش دهد. همچنین میتواند به آنها کمک کند بدون سیگنالهای ماهوارهای مسیریابی کنند و با هواپیماهای بدون سرنشین همراه خود هماهنگ شوند.
پژوهشگران مؤسسه طراحی و پژوهش هواپیماهای شنیانگ (Shenyang Aircraft Design & Research Institute) در مطالعهای اخیر این رویکرد را تشریح کردهاند. این مؤسسه با توسعه هواپیماهای نسل بعدی چین، از جمله هواپیمایی که عموماً با نام J-۵۰ شناخته میشود، ارتباط دارد.
در این مقاله نامی از J-۵۰ برده نشده و تأیید نمیشود که این هواپیما به سامانههای پیشنهادی مجهز خواهد شد. در عوض، این مقاله نگاهی کمسابقه به مسیر مهندسیای ارائه میدهد که چین برای هواپیماهای رزمی آینده در نظر گرفته است.
ارتقای نقش سامانه کنترل پرواز
پژوهشگران از تغییر رویکرد نسبت به کنترل پرواز متعارف به چیزی سخن میگویند که آن را «مانورپذیری شناختی» (cognitive manoeuvrability) مینامند. سامانههای مدرن کنترل پرواز هماکنون بخش زیادی از وظایف مربوط به حفظ پایداری جنگندهها را بر عهده دارند. سامانههای آینده میتوانند نقش بزرگتری در مدیریت رفتار هواپیما در جریان نبرد داشته باشند.
نرمافزار میتواند دستورهای کلی تاکتیکی را به فرمانهای پروازی تبدیل کند. هواپیما همچنین وضعیت خود و عملکرد در دسترسش را زیر نظر خواهد گرفت.
این قابلیت میتواند بهویژه زمانی مفید باشد که خلبانان با حجم کاری بسیار بالایی مواجه هستند. اگر خلبان قادر به ادامه پرواز نباشد، سامانه میتواند کنترل هواپیما را بر عهده بگیرد.
بااینحال، پژوهشگران همچنان خواهان اعمال محدودیتهای سختگیرانه بر کنترل خودکار هستند. آنها استدلال میکنند که سامانههای متعارف باید همچنان مسئولیت حیاتیترین عملکردهای مرتبط با ایمنی را بر عهده داشته باشند.
ژانگ دونگ و همکارانش در این مقاله نوشتهاند: «جایگاه عملکردی سامانه کنترل پرواز در حال گذراندن یک بازسازی بنیادین است.» آنها نرمافزار هوشمندی را تصور میکنند که در فاصله بیشتری از حلقههای اصلی کنترل هواپیما فعالیت میکند. این نرمافزار میتواند به بهینهسازی مسیرهای پروازی و هماهنگی میان هواپیماها کمک کند.
این معماری بازتابدهنده یکی از مشکلات اساسی پرواز خودکار است. سامانههای مبتنی بر داده میتوانند در برابر تمام موقعیتهای احتمالی، بهسختی قابل راستیآزمایی باشند.
جنگندهها میتوانند بدون GPS مسیریابی کنند
این مقاله همچنین به عملیات در محیطهایی میپردازد که در آنها دسترسی به ناوبری ماهوارهای از بین رفته است. نیروهای نظامی بهطور فزایندهای قطع یا مختل شدن GPS را یک مشکل جدی در میدان نبرد میدانند. جنگندهای که در معرض پارازیت شدید قرار دارد، ممکن است به روشی مستقل برای تعیین موقعیت خود نیاز داشته باشد.
پژوهشگران پیشنهاد میکنند چندین روش ناوبری با یکدیگر ترکیب شوند. ناوبری اینرسی کوانتومی میتواند در کنار مراجع بصری و تعیین موقعیت مبتنی بر عوارض زمین مورد استفاده قرار گیرد.
ناوبری ژئومغناطیسی نیز در معماری پیشنهادی دیده میشود. استفاده از چندین حسگر میتواند مانع از آن شود که اختلال در یک سامانه، ناوبری هواپیما را بهطور کامل مختل کند. این مطالعه ادعا نمیکند که چین تاکنون ناوبری کوانتومی را روی یک جنگنده عملیاتی کرده است؛ بلکه این فناوری را حوزهای معرفی میکند که به کار مهندسی بیشتری نیاز دارد.
آرایش پهپادها میتواند دوباره سازماندهی شود
پژوهشگران همچنین همکاری جنگندههای سرنشیندار با پهپادهای همراه خودکار را در جریان نبرد تصور میکنند. هواپیماهای بدون سرنشین میتوانند در طول یک مأموریت، وظایف مختلفی دریافت کنند. سپس اگر یکی از هواپیماها از دسترس خارج شود، آرایش پهپادها میتواند این مسئولیتها را میان اعضای باقیمانده توزیع کند.
یک «رهبر مجازی» پویا میتواند جایگزین هواپیمای فرمانده ازدسترفته شود. این قابلیت به پلتفرمهای باقیمانده اجازه میدهد بدون اتکا به یک رهبر ثابت، به فعالیت خود ادامه دهند.
این مفهوم در نهایت میتواند چندین کلاس مختلف از هواپیماها را در قالب یک شبکه رزمی واحد به یکدیگر متصل کند. J-۳۶ و J-۵۰ چین هر دو از گزینههای نیروی جنگنده نسل بعدی این کشور به شمار میروند، هرچند تأیید نشده است که هیچیک از این دو هواپیما از چنین سامانههایی استفاده خواهند کرد.
پژوهشگران پیش از آنکه نرمافزارهای هوشمند مسئولیت عملکردهای حساستر را بر عهده بگیرند، انجام شبیهسازیها و آزمایشهای پروازی گسترده را توصیه میکنند. آنها همچنین پیشنهاد دادهاند که در مراحل اولیه آزمایشها از هواپیماهای بدون سرنشین ارزانتر استفاده شود.
