بزرگترین صادرکنندگان سلاح در ۵ سال اخیر
نکات کلیدی:
- ایالات متحده بزرگترین صادرکننده سلاح در جهان است و در فاصله سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ حدود ۴۲ درصد از کل صادرات تسلیحات جهان را در اختیار داشته است.
- فرانسه و روسیه با فاصله زیاد و بهترتیب با سهمهای ۱۰ و ۷ درصد در رتبههای بعدی قرار دارند؛ در همین حال آلمان اخیراً از چین عبور کرده و در رتبهبندی صادرکنندگان سلاح جایگاه بالاتری گرفته است.
- کره جنوبی نیز بهعنوان یک صادرکننده روبهرشد دفاعی در حال ظهور است و صادرات سامانههای پیشرفته تسلیحاتی خود را در سراسر جهان گسترش میدهد.
تجارت جهانی تسلیحات نظامی تا حد زیادی در اختیار تعداد محدودی از کشورها قرار دارد و ایالات متحده با اختلاف بسیار زیادی نسبت به سایر عرضهکنندگان در صدر قرار گرفته است. در فاصله سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵، آمریکا حدود ۴۲ درصد از صادرات جهانی سلاح را به خود اختصاص داده؛ رقمی که بیش از چهار برابر سهم دومین صادرکننده بزرگ جهان است.
این اینفوگرافی با استفاده از دادههای پایگاه داده انتقال تسلیحات SIPRI تهیه شده، سهم کشورهای مختلف از صادرات جهانی سلاح در بازه ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ را نشان میدهد.
در جدول زیر بزرگترین صادرکنندگان تسلیحات جهان بر اساس دادههای SIPRI در دوره ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ آورده شده است.
| کشور | سهم از صادرات تسلیحات (درصد، ۲۰۲۱–۲۰۲۵) | منطقه |
|---|---|---|
| آمریکا | ۴۲ | آمریکای شمالی |
| فرانسه | ۱۰ | اروپا |
| روسیه | ۷ | اروپا |
| آلمان | ۶ | اروپا |
| چین | ۶ | آسیا |
| ایتالیا | ۵ | اروپا |
| اسرائیل | ۴ | آسیا |
| بریتانیا | ۳ | اروپا |
| کره جنوبی | ۳ | آسیا |
| اسپانیا | ۲ | اروپا |
| سایر کشورها | ۱۲ | سایر نقاط جهان |
آمریکا با فاصلهای چشمگیر از تمام رقبا، پیشتاز است و حدود ۴۲ درصد از صادرات جهانی سلاح را در اختیار دارد. پس از آن کشورهایی مانند فرانسه، روسیه، چین و آلمان در جایگاههای بعدی قرار میگیرند. در همین حال، تأمینکنندگان جدیدی مانند کره جنوبی بهسرعت در حال گسترش حضور خود در بازار جهانی هستند.
چرا آمریکا در صادرات جهانی سلاح پیشتاز است؟
ایالات متحده مدتهاست که بزرگترین صادرکننده سلاح در جهان محسوب میشود، اما در سالهای اخیر این برتری حتی بیشتر نیز شده است.
چند عامل مهم این برتری را توضیح میدهند:
- برتری فناوری در سامانههای پیشرفتهای مانند جنگندهها، سامانههای دفاع موشکی و فناوریهای نظارتی
- ظرفیت عظیم تولید نظامی که با بودجه بسیار بزرگ دفاعی داخلی پشتیبانی میشود
- شبکه گسترده متحدان شامل اعضای ناتو و توافقهای امنیتی در آسیا و خاورمیانه
با افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی در جهان، بسیاری از کشورها برای خرید سامانههای پیشرفته تسلیحاتی به آمریکا روی آوردهاند. تقاضا از سوی کشورهای اروپایی بهویژه پس از حمله روسیه به اوکراین افزایش چشمگیری پیدا کرده و همین موضوع به رشد نزدیک به ۱۰ درصدی انتقال تسلیحات در جهان کمک کرده است.
این صادرات همچنین بهشدت با نفوذ ژئوپلیتیکی گستردهتر آمریکا مرتبط است و جایگاه این کشور را بهعنوان تأمینکننده اصلی تسلیحات برای کشورهای متحد تقویت میکند.
عبور آلمان از چین در صادرات تسلیحات
یکی از تغییرات قابل توجه در این رتبهبندی، پیشی گرفتن آلمان از چین بهعنوان چهارمین صادرکننده بزرگ تسلیحات جهان است. آلمان اکنون حدود ۶ درصد از صادرات جهانی سلاح را در اختیار دارد و کمی بالاتر از چین قرار گرفته است. این تغییر نشاندهنده افزایش تولیدات دفاعی آلمان و همچنین رشد تقاضا برای تجهیزات نظامی ساخت اروپا است.
تأمینکنندگان اروپایی تسلیحات از افزایش نگرانیهای امنیتی در این قاره سود بردهاند؛ موضوعی که باعث شده کشورهای عضو ناتو و همسایگان آن روند خرید تجهیزات نظامی را سرعت ببخشند.
در مقابل، چین همچنان صادرکننده مهمی در بازار جهانی محسوب میشود، اما صادرات آن بیشتر بهصورت منطقهای انجام میشود و عمدتاً به کشورهای آسیا، آفریقا و خاورمیانه محدود است.
صعود سریع کره جنوبی در بازار تسلیحات
یکی از بازیگران در حال رشد در بازار جهانی تسلیحات، کره جنوبی است.
این کشور با در اختیار داشتن حدود ۳ درصد از صادرات جهانی سلاح، بهسرعت حضور خود را در این بازار گسترش داده است. تمرکز بر قیمت رقابتی، زمان تولید سریع و توسعه سامانههای مدرن تسلیحاتی از عوامل اصلی این رشد بودهاند. شرکتهای کرهای قراردادهای بزرگی برای فروش تانکها، سامانههای توپخانهای و جنگندهها بهویژه در اروپای شرقی و جنوب شرق آسیا امضا کردهاند.
کره جنوبی صادرات دفاعی را به یک اولویت راهبردی ملی تبدیل کرده و هدف دارد در دهههای آینده به یکی از بزرگترین صادرکنندگان تسلیحات جهان تبدیل شود.
