دریافت پیشنهادهای میانجی‌ها برای توقف جنگ تایید شد | آیا دیپلمات‌ها فریب خوردند؟ | سید عباس و سید مجید یک هدف دارند

به گزارش همشهری‌آنلاین، «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه روز دوشنبه ۲۹ تیرماه در نشست خبری با خبرنگاران به بیان مهمترین تصمیمات و اقدامات وزارت امور خارجه پرداخت.

سخنگوی وزارت امور خارجه در ابتدای این نشست خبری خود گفت: حمله به زیرساخت‌های غیرنظامی، پل‌ها، مراکز خدماتی و درمانی و آنچه مردم برای ادامه زندگی به آن تکیه دارند، تنها حمله به چند نقطه روی نقشه نیست؛ بلکه حمله به حق زندگی، امنیت و کرامت انسانی است. هیچ واژه‌ای نمی‌تواند اندوه مردمی را توصیف کند که در این گرمای جان‌فرسا، زیرساخت‌های خود را از دست دادند. آنان که ایران را بر صفحه نقشه به چند استان، چند شهر و چند نقطه فرو می‌کاهند، هنوز حقیقت این سرزمین و هویت جمعی آن را نشناخته‌اند. ایران مجموعه‌ای از جزایر دورافتاده نیست که بتوان بخشی از آن را زخمی کرد و انتظار داشت بخش دیگر آرام بماند. اگر هرمزگان زخم بردارد، مازندران درد می‌کشد؛ اگر چابهار هدف قرار گیرد، قلب تهران به تپش می‌افتد؛ و اگر کودکی در اهواز از صدای انفجار بترسد، هیچ ایرانی در هیچ نقطه‌ای از این سرزمین آسوده نخواهد خوابید. ایران یک پیکر است و هر زخمی بر هر گوشه آن، زخمی بر تمام این تن واحد است.

بقائی ادامه داد: از همین رو، مردم نجیب و مقاوم جنوب امروز بیش از هر زمان دیگری سزاوار احترام و قدردانی‌اند؛ مردمانی که سال‌ها بار امنیت، انرژی، تجارت، دریا و مرزهای این کشور را بر دوش کشیده‌اند و با وجود همه سختی‌ها، قامتشان خم نشده است. آنان نگاهبانان خلیج فارس و سواحل مکران‌اند. ما حمله به زیرساخت‌های غیرنظامی، مراکز درمانی، پل‌ها و تأسیساتی را که زندگی مردم به آن وابسته است، با صریح‌ترین عبارات محکوم می‌کنیم. هیچ ادعای سیاسی یا نظامی نمی‌تواند رنج کودکی را که در بیمارستان چشم به درمان دوخته است یا اضطراب خانواده‌ای را که پل ارتباطی شهرش ویران شده است، توجیه کند. این‌ها تنها خسارت به ساختمان‌ها نیست؛ بلکه جراحتی بر وجدان جمعی ایرانیان است. امروز ما در کنار مردمان ایران در خطه جنوب ایستاده‌ایم؛ نه از سر شعار، بلکه از آن رو که جنوب، خود ایران است. هرمزگان، خوزستان، بوشهر، سیستان و بلوچستان، همه این سواحل، مرزهای دوردست نیستند؛ بلکه نزدیک‌ترین نقطه به قلب هر ایرانی‌اند. به هم‌میهنانمان در هر نقطه از ایران بزرگ، در شمال، جنوب، شرق، غرب و مرکز، درود می‌فرستیم و ایستادگی، استقامت و غیرت مردم خطه جنوب را ارج می‌نهیم و، صدالبته، دستان مدافعان وطن را که از جای‌جای ایران تیر خشم ملت را به سوی متعرضان به خطه جنوب شلیک می‌کنند، می‌بوسیم.

قهرمانی اسپانیا را به مردم این کشور تبریک می‌گوییم

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این پرسش که «در چند ساعت اخیر، خبر قهرمانی اسپانیا در جام جهانی به تیتر نخست بسیاری از رسانه‌ها تبدیل شد. عده‌ای نیز این اتفاق را شکست لابی رژیم صهیونیستی و تلاش‌های نزدیکان ترامپ برای اعمال نفوذ در ورزش دانستند. نظر شما در این خصوص چیست؟ همچنین، آیا قصد دارید این قهرمانی را به مردم اسپانیا تبریک بگویید؟» گفت: ما حتماً قهرمانی تیم ملی فوتبال اسپانیا را تبریک می‌گوییم. به نظر من، جام جهانی امسال شاید سیاسی‌ترین رویداد ورزشی در سطح جهان بود و این مسابقه نیز یکی از سیاسی‌ترین بازی‌ها به شمار می‌رفت. یکی از دلایل آن، همان موضوعی است که شما اشاره کردید؛ یعنی روند سیاسی کردن ورزش. بخشی از این رویکرد را ما در نحوه رفتار با تیم ملی فوتبال ایران و تبعیضی که علیه این تیم اعمال شد، مشاهده کردیم. این نگاه و رویکرد تا آخرین لحظات مسابقات نیز ادامه داشت.

وی ادامه داد: فکر می‌کنم برای ما ایرانی‌ها که قهرمانی را در پهلوانی، مرام جوانمردی، فتوت و ظلم‌ستیزی می‌بینیم، رفتار تیم ملی اسپانیا و به طور کلی مواضع این کشور در یک سال و به‌ویژه در چند ماه اخیر، در مخالفت با تجاوزگری، نسل‌کشی و ظلم، ارزشمند بود. به گمان من، یکی از دلایل اصلی اینکه ایرانیان این مسابقات را با دقت دنبال کردند و بسیاری از مردم جهان، فارغ از مرام، دین و آیین، در دل خود آرزو داشتند اسپانیا برنده شود، همین موضوع بود.

بقائی خاطر نشان کرد: البته این را هم اضافه کنم که ما هیچ مشکلی با مردم آرژانتین نداریم. امروز صبح، در مسیر محل کار، یکی از دیپلمات‌های سابق آرژانتینی برای من پیامی فرستاد. او نوشت که از شکست تیم ملی آرژانتین ناراحت است، اما معتقد است یکی از دلایل اصلی این شکست، همان انرژی منفی بود که از سوی کسانی ایجاد شد که دستانشان به خون انسان‌ها در لبنان، غزه و ایران آلوده است و از تیم آرژانتین حمایت کردند. به تعبیر او، همین انرژی منفی در نهایت به شکست تیمشان انجامید که البته این نکته نیز معنادار است.

هیچ ابهامی در متن یادداشت تفاهم وجود ندارد

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این پرسش که «در روزهای اخیر، برخی تحلیل‌ها در فضای رسانه‌ای منتشر شده که مدعی است توافق آتش‌بس میان ایران و آمریکا از همان ابتدا با ابهام‌های فراوانی همراه بوده و دو طرف برداشت‌های متفاوتی از مفاد آن و تعهدات خود داشته‌اند. به اعتقاد این تحلیل‌ها، همین ابهام‌ها باعث شد یادداشت تفاهم به سرعت با شکست مواجه شود و دو طرف بار دیگر وارد چرخه حملات و ضدحملات شوند. ارزیابی شما از این تحلیل‌ها چیست و تا چه اندازه آن‌ها را درست می‌دانید؟» گفت: مطلقاً درست نیست. من وارد نیت کسانی که چنین تحلیلی مطرح می‌کنند نمی‌شوم، اما در عمل، چنین تحلیلی در راستای توجیه بدعهدی آمریکا خواهد بود. متن یادداشت تفاهم، متن کوتاهی است و ۱۴ بند دارد. شما متن را مطالعه کنید؛ کدام بند آن ابهام دارد؟ به‌عنوان مثال، در بند پنجم، کدام بخش وجود دارد که تفسیری غیر از آنچه ما از ابتدا بیان کرده‌ایم، القا کند؟ از همان ابتدا نیز گفته بودیم که مسئولیت تدبیر و مدیریت آینده تنگه هرمز بر عهده ایران است و این موضوع با مشورت عمان و از طریق گفت‌وگو با کشورهای منطقه دنبال خواهد شد.

وی افزود: متن کاملاً روشن است و هیچ بهانه‌ای برای پیمان‌شکنی آمریکا وجود ندارد. همان‌گونه که تاکنون نیز هیچ‌جا ندیده‌ایم که طرف آمریکایی اعلام کرده باشد به دلیل اشتباه یا اختلاف در تفسیر متن، حملات علیه ایران را از سر گرفته است. بنابراین، طرح چنین ادعایی، مبنای درستی ندارد.

ترس از فریب دشمن، دیپلمات‌های ایران را از دفاع از منافع ملی بازنمی‌دارد

سخنگوی وزارت خارجه در ادامه این نشست خبری با اشاره به اینکه من در بیان برخی از این نکات تردید داشتم، اما با توجه به مباحثی که این روزها مطرح می‌شود، فکر می‌کنم لازم است آن‌ها را بیان کنم، خاطرنشان کرد: اگر انتظار دارید دیپلمات‌های شما به دلیل ترس از فریبکاری دشمن، میدان را ترک کنند، قطعاً چنین کاری نخواهند کرد. بله، دشمن فریبکار است، خدعه می‌کند و رفتار وحشیانه دارد؛ اما این انتظار مانند آن است که بگوییم کسانی که پشت لانچرها برای دفاع از ایران ایستاده‌اند، چون طرف مقابل از فناوری پیشرفته‌تری برخوردار است، سنگر خود را ترک کنند. همان‌گونه که نیروهای نظامی ما، با وجود نابرابری امکانات و شرایط جنگ، مصمم و موظف به دفاع از ایران هستند، دیپلمات‌های کشور نیز وظیفه دارند، با وجود همه شیطنت‌های دشمن، در میدان بمانند و از منافع ملی ایران دفاع کنند.

بقائی با تاکید بر اینکه دیپلماسی و دفاع، دو بال صیانت از منافع ملی و کیان ایران هستند، خاطرنشان کرد: اگر هر یک از این دو، به هر دلیلی، نتواند وظیفه خود را در دفاع از کشور و حفاظت از منافع ملی انجام دهد، بدون تردید وظیفه حکمرانی نیز به‌درستی محقق نخواهد شد. بنابراین، همان‌گونه که به مدافعان میهن در پشت لانچرها افتخار می‌کنید، از آنان حمایت و پشتیبانی می‌کنید، دیپلمات‌های کشور نیز به همان اندازه شایسته حمایت و دفاع هستند؛ زیرا همان‌گونه که عرض کردم، دیپلمات‌ها در کنار مدافعان وطن، برای یک هدف مشترک می‌جنگند.

ایده‌هایی از سوی برخی میانجی‌ها به جمهوری اسلامی ایران واصل شده است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسش ایرنا که «وزیر امور خارجه اخیراً برای عرض تسلیت به مقامات قطری سفری به این کشور داشتند و به نظر می‌رسد که با وزیر امور خارجه قطر نیز دیداری داشتند. برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که در این دیدار، پیشنهادها یا ابتکارات جدیدی برای احیای مذاکرات مطرح شده است. همچنین، در ساعات گذشته برخی گمانه‌زنی‌ها از طرح قطر برای آتش‌بس ۱۰ روزه میان ایران و آمریکا خبر داده‌اند. آیا اصل برگزاری این نشست‌ها و چنین ابتکاراتی را تأیید می‌کنید؟ اگر پاسخ مثبت است، محورهای این پیشنهادها چه بوده و آیا جمهوری اسلامی ایران این پیشنهادات را در دست بررسی دارد و موضع خاصی نسبت به آن اتخاذ کرده است؟» گفت: اصل موضوع که میانجی‌ها فعالیت می‌کنند و تلاش دارند از تشدید تنش جلوگیری کنند، روشن است. از سوی دیگر، جمهوری اسلامی ایران نیز از هیچ اقدامی برای توقف جنایات آمریکا فروگذار نمی‌کند. هم‌زمان که نیروهای مسلح ما با قوت و قدرت واکنش نشان می‌دهند و منشأ و مبدأ تجاوز آمریکا را در هم می‌کوبند، دیپلماسی نیز وظایف خود را به‌خوبی می‌شناسد و از هیچ تلاشی فروگذار نمی‌کند.

بار دیگر تأکید می‌کنم که دستگاه دیپلماسی، همراه و هم‌راستا با مدافعان وطن در نیروهای مسلح، وظایف خود را دنبال می‌کند. پیشنهادهای مطرح‌شده از طریق میانجی‌ها به ما اعلام شده و آن‌ها را دریافت کرده‌ایم، اما در حال حاضر اجازه دهید وارد جزئیات آن‌ها نشوم. با این حال، اصل موضوع که در این روزها دستگاه دیپلماسی فعال بوده و ایده‌هایی از سوی برخی میانجی‌ها به جمهوری اسلامی ایران واصل شده است، بله، تأیید می‌شود.

اصرار بر دوگانه «مذاکره یا جنگ» برای کشور ما مفید نیست

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «اگر در آینده ترامپ بار دیگر درخواست مذاکره کند، پاسخ جمهوری اسلامی ایران چه خواهد بود؟ آیا بدون هیچ شرط خاصی به یادداشت تفاهم بازخواهیم گشت یا دیگر امکان بازگشت به نقطه قبل وجود ندارد؟» گفت: اصرار بر دوگانه «مذاکره یا جنگ» و «دیپلماسی یا جنگ» برای کشور ما مفید نیست. اینکه تصور کنیم دیپلماسی نافی دفاع است یا دفاع با دیپلماسی سازگاری ندارد، به هیچ عنوان منطق صحیحی نیست. باید در نظر داشته باشیم که کاری که سید عباس انجام می‌دهد و کاری که سید مجید انجام می‌دهد، هر دو با یک هدف صورت می‌گیرد. مذاکره و دفاع، هر دو طریقیت دارند؛ هدف را گم نکنید. هدف، صیانت از منافع ملی ایران است؛ گاهی با ابزار دفاع، گاهی با ابزار دیپلماسی و گاهی نیز با استفاده هم‌زمان از هر دو.

وی ادامه داد: نکته دیگری که در سؤال شما مطرح بود، این است که مذاکره را به‌عنوان ابزار فریب مطرح کردید. چرا این احتمال را در نظر نمی‌گیرید که مذاکره می‌تواند ابزار ارعاب و فشار نیز باشد؟ آیا دیپلمات‌های شما فریب خوردند؟ آیا دیپلمات‌های شما تحت فشار و ارعاب قرار گرفتند؟ کدام طرف از یادداشت تفاهم خارج شد؟ آیا از یادداشت تفاهم خارج شد، چون نگران منافع ایران بود، یا به این دلیل که احساس می‌کرد این سند، تأمین‌کننده منافع ایران است و به نوعی خود را در آن مغبون می‌دید؟

نقض تعهدات آمریکا، پاسخ متقابل ایران را در پی داشت

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این پرسش که «آیا ایران اجرای یادداشت تفاهم امضاشده را به حالت تعلیق درآورده است و آینده تنگه هرمز، که برگ برنده ایران و مسیر اصلی تأمین انرژی جهان به شمار می‌رود، چگونه خواهد بود؟» گفت: منظور از اینکه «همه گزینه‌ها روی میز است» چیست؟ گزینه‌ها هم‌اکنون در حال اعمال شدن هستند. در مورد یادداشت تفاهم نیز منطق از ابتدا روشن بود و آن را هم بیان کرده‌ایم؛ تعهد در برابر تعهد. تا زمانی که طرف مقابل به تعهدات خود عمل می‌کرد، ما نیز به تعهداتمان پایبند بودیم. ما هیچ‌گاه پیشگام نقض عهد نبوده‌ایم. این خصلت و مبنای اصولی رفتار ایرانیان است.

بقائی ادامه داد: زمانی که طرف مقابل تعهدات خود را یکی‌یکی نقض کرد، ما نیز متقابلاً تأکید کردیم که تعهدات خود را اجرا نخواهیم کرد. بنابراین، صورت مسئله کاملاً روشن است. یک تفاهم یا توافق، تا زمانی ارزش و اعتبار دارد که طرف‌های آن به اجرای تعهدات خود پایبند باشند؛ در غیر این صورت، چیزی جز نوشته‌ای بر روی کاغذ نخواهد بود.

مستندسازی جنایت میناب و صدها جنایت دیگر را با جدیت، ادامه داده و آمریکا را پاسخگو خواهیم کرد

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا درباره تصاویر منتشر شده از مدرسه میناب و این که این تصاویر با استفاده از هوش مصنوعی تولید شده‌اند؛ گفت: مقامات آمریکایی باید واقعاً در اطلاعات و گزارش‌هایی که دریافت می‌کنند تجدیدنظر کنند. شاید آن‌ها مدام در معرض گزارش‌هایی قرار می‌گیرند که هر آنچه را دوست ندارند، به‌عنوان اخبار جعلی یا محصول هوش مصنوعی به آن‌ها ارائه می‌کنند و همین، یکی از دلایل سوءمحاسبه آن‌ها درباره بسیاری از موضوعات بین‌المللی، از جمله در رابطه با ایران، است. پیش از این نیز مراسم باشکوه تشییع رهبر شهید را احتمالاً محصول هوش مصنوعی دانسته بودند.
در مورد میناب، هیچ شکی وجود ندارد که این اقدام وحشیانه، عامدانه و توسط آمریکا انجام شده است و خودشان نیز به‌خوبی از این موضوع آگاه هستند.

بقائی با اشاره به اینکه یک نکته ظریف را باید در نظر داشت، خاطرنشان کرد: آمریکایی‌ها با برجسته کردن موضوع میناب، درصدد القای این پیام هستند که گویا سایر جنایت‌هایی که پیش از آن یا پس از آن در ۴۰ روز صورت گرفته، قانونی بوده است. توجه داشته باشید که جنایت میناب تنها یکی از هزاران جنایت جنگی بود که طی ۴۰ روز علیه ملت ایران مرتکب شدند و هیچ توجیه یا بهانه‌ای نمی‌تواند از اهمیت این جنایت بکاهد یا بار گناه و مسئولیت آمران و عاملان آن را کاهش دهد. ما با جدیت، مستندسازی جنایت میناب، جنایت لامرد و صدها جنایت دیگری را که رخ داده است، ادامه خواهیم داد و آمریکا را به خاطر این جنایات پاسخگو خواهیم کرد.