یادداشت | پشت پرده ادبیات تند ترامپ

همشهری آنلاین – گروه سیاسی: مراد عنادی، کارشناس روابط بین‌الملل در یادداشتی درباره بالا گرفتن مجادلات لفظی میان مقامات ایران و آمریکا به همشهری آنلاین گفت:

از سرگیری دور جدید تنش میان ایران و آمریکا و بالا رفتن ضریب احتمال از سرگیری درگیری‌های نظامی نشان می‌دهد که ۲ طرف، در عین حرکت به سمت تشدید تقابل، همچنان مسیرهای دیگری را نیز دنبال می‌کنند. بخشی از این وضعیت را می‌توان در ادبیات تند ترامپ، به ویژه در مصاحبه با فاکس نیوز، مشاهده کرد. با این حال، به نظر می‌رسد بخشی از این ادبیات نیز نقش آتش تهیه برای پیام‌هایی را دارد که میان ۲ طرف رد و بدل شده است.

موضوع شروطی که محسن رضایی دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده و برای آمریکایی‌ها فرستاده شده، یکی از محورهای مهم پیام‌های رد و بدل شده میان ۲ طرف است. ایران تاکید دارد که آمریکا این شروط را بپذیرد و به نوعی در برابر آنها تمکین کند. در مقابل، به نظر می‌رسد آمریکایی‌ها نیز از طریق وزیر کشور پاکستان درصدد انتقال شروط و پیام‌های خود به ایران هستند. در چنین شرایطی طبیعی است که بحث‌های نظامی و استفاده از قدرت سخت افزایش پیدا کند تا اهداف مورد نظر در مذاکرات تامین شود. بخشی از این وضعیت می‌تواند از همین ناحیه ناشی شود.

بحث دوم به فشارهایی مربوط است که با نزدیک شدن به زمان انتخابات در آمریکا بر ترامپ افزایش می‌یابد. او تحت فشار شدیدتر افکار عمومی قرار می‌گیرد و حتی از ناحیه جمهوری‌خواهان نیز با سوالاتی مواجه است که باید به آنها پاسخ بدهد. از این زاویه، طرح احتمال یک عملیات نظامی قابل توجه است؛ در عین حال ترامپ می‌گوید آمادگی دارد با رئیس جمهور ایران در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل دیدار کند. بنابراین، مسیر مذاکره را نبسته است، اما در مقطع کنونی تمرکز بیشتری بر تهدید، عملیات روانی و فشار کلامی دارد تا طرف مقابل را با خود همراه کند و به پذیرش شرایط مورد نظر آمریکا نزدیک کند.

نکته سوم به سخنرانی سالانه دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا در مجمع عمومی سازمان ملل متحد بازمی‌گردد. او معمولا درباره مسائل مختلف جهان سخن می‌گوید، اما اکنون یکی از مهمترین سوالاتی که درباره او مطرح است، جنگ با ایران و نتایج آن است. بسیاری منتظرند ببینند ترامپ چه پاسخی برای این وضعیت ارائه خواهد کرد. او عملا وارد یک معادله پیچیده شده که هر روز بر مجهولات آن افزوده می‌شود و ابعاد چندوجهی پیدا می‌کند. به همین دلیل، تلاش می‌کند اینگونه القا کند که قصد دارد یک حرکت بزرگ انجام دهد و بتواند بر دستاورد خود یا به هر صورت بر عملیات نظامی‌اش مانور بدهد.

بحث بعدی، پیچیده‌تر شدن معادلات منطقه است. با توجه به پیشروی‌ها و پیروزی‌های انصارالله یمن، باب‌المندب و دریای سرخ نیز به نوعی در منطقه قرمز قرار گرفته‌اند؛ مشابه تنگه هرمز. در چنین شرایطی جهان با یک بحران انرژی مواجه شده و بیش از همه، خود آمریکا با افزایش قیمت بنزین و گازوئیل روبه‌رو است.

در کنار این مسائل، مجموعه‌ای از تلاش‌ها برای یافتن راه برون رفت از وضعیت موجود نیز انجام شده است؛ اما عربستان با ترکیه و پاکستان و آمریکا با انگلیس و دیگر طرف‌ها، عملا هنوز نتوانسته‌اند راه حلی برای وضعیت ایجادشده پیدا کنند. مجموعه این عوامل به نظر می‌رسد ترامپ را تحت فشار قرار داده تا به سمت ادبیات خشن‌تر برود؛ شاید از این طریق بتواند افکار عمومی را آرام کند و این پیام را منتقل کند که همچنان در پی یافتن راه حل است.