آیا جنگ جهانی سوم آغاز شده است؟
انتشار هشدارهای امنیتی در چند کشور اروپایی آن هم به صورت همزمان موجب شده تا برخی گمانهزنیها برای آغاز جنگ جهانی سوم مطرح شود.
اما آنچه که اسناد رسمی و اطلاعیهها نشان میدهند این است که دولتهای اروپایی برای افزایش حملات ترکیبی، پهپادی، سایبری و احتمال گسترش درگیری روسیه و اوکراین است.
در چند روز گذشته، لهستان، فرانسه، آلمان، لیتوانی، هلند و سوئیس از افزایش آمادگی امنیتی خود خبر دادهاند. همین همزمانی باعث شده در شبکههای اجتماعی این برداشت شکل بگیرد که اروپا خود را برای یک جنگ بزرگ آماده میکند.
چه اتفاقی افتاده؟
لهستان: دونالد توسک، نخستوزیر، ۱۷ سپتامبر گفت ارزیابیهای اطلاعاتی از احتمال حملات ترکیبی با پهپاد و موشک علیه کشورهای حامی اوکراین، از جمله لهستان، خبر میدهند. ورشو همزمان در حال تقویت امنیت زیرساختهای مرزی خود است.
فرانسه: امانوئل مکرون گفت تهدید ترکیبی روسیه افزایش یافته است. دولت فرانسه نیز مأمور شده برنامهای برای حفاظت از زیرساختهای حیاتی و سایتهای حساس صنایع دفاعی در برابر پهپاد و حملات سایبری تهیه کند.
آلمان: شورای امنیت ملی این کشور اعلام کرده آلمان همچنان هدف حملات ترکیبی روسیه است و اقدامات جدیدی برای مقابله با جاسوسی و خرابکاری و حفاظت از زیرساختهای حیاتی تصویب کرده است.
لیتوانی: وزارت کشور این کشور از اختصاص ۶ میلیون یورو برای آمادهسازی شهرداریها جهت تخلیه، اسکان موقت و تأمین نیازهای اولیه مردم خبر داده است.
هلند: دولت این کشور نیز در برنامههای امنیتی خود بر افزایش توان دفاعی، مقابله با تهدیدهای سایبری و ترکیبی و کاهش آسیبپذیریهای امنیتی تأکید کرده است.
اما سوئیس چه میگوید؟
تصمیم سوئیس در ۱۸ سپتامبر بیش از هر چیز نشاندهنده تغییر نگاه این کشور به امنیت است.
راهبرد امنیتی جدید سوئیس ۱۰ هدف و ۴۶ اقدام دارد و سه محور اصلی آن افزایش تابآوری، بهبود حفاظت و مقابله با تهدیدها و افزایش توان دفاعی است.
سوئیس میگوید حمله مستقیم و گسترده نظامی به این کشور در آینده قابل پیشبینی بعید است. در مقابل، «حملات ترکیبی» و «حملات از راه دور» را محتملترین تهدیدهای سالهای آینده میداند.
این یعنی تمرکز استراتژی فقط روی تانک و موشک نیست. حملات سایبری، خرابکاری، جاسوسی، عملیات نفوذ، اطلاعات نادرست و حتی استفاده از وابستگیهای اقتصادی و زنجیرههای تأمین بهعنوان ابزار فشار نیز بخشی از تعریف جدید امنیت هستند.
این تغییر فقط نظامی نیست
سوئیس در راهبرد جدید خود زیرساخت داده، فناوری، هوش مصنوعی، زنجیره تأمین، امنیت اقتصادی و وابستگیهای تکنولوژیک را نیز بخشی از امنیت ملی میداند.
بنابراین آنچه در اروپا در حال رخ دادن است را میتوان اینطور خلاصه کرد. دولتها در حال آماده شدن برای جهانی هستند که در آن مرز میان جنگ، حمله سایبری، خرابکاری، فشار اقتصادی و درگیری نظامی کمرنگتر شده است؛ نه اینکه وقوع «جنگ جهانی سوم» را قطعی یا قریبالوقوع اعلام کرده باشند.
