جانورانی که بیشتر از همه میخوابند کدامند؟
نکات کلیدی:
- خفاش قهوهای کوچک با میانگین ۱۹.۹ ساعت خواب در شبانهروز در صدر این فهرست قرار دارد، در حالی که زرافه تنها ۱.۹ ساعت میخوابد؛ اختلافی ۱۸ ساعته.
- ۸ مورد از ۱۰ پستاندار با بیشترین میزان خواب، روزانه دستکم ۱۶ ساعت میخوابند، در حالی که بیشتر پستانداران کمخواب، بهطور میانگین کمتر از ۵.۵ ساعت در روز استراحت میکنند.
- علفخواران بزرگجثه در میان کمخوابترین پستانداران قرار دارند؛ زیرا بخش زیادی از روز خود را صرف تغذیه میکنند.
یک پستاندار واقعاً به چه میزان خواب نیاز دارد؟
بر اساس پژوهش ساویج و وست که در نشریه Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) منتشر شده، پاسخ این پرسش تنها به اندازه بدن بستگی ندارد. رژیم غذایی، زیستگاه، سوختوساز بدن و حتی محل خواب حیوان، همگی در تفاوت چشمگیر مدت خواب میان گونههای مختلف نقش دارند.
کدام پستانداران بیشترین خواب را دارند؟
جدول زیر پستاندارانی را که بیشترین میزان خواب روزانه را دارند، نشان میدهد:
| رتبه | پستاندار | خواب گزارششده (ساعت در روز) |
|---|---|---|
| 1 | خفاش قهوهای کوچک | ۱۹.۹ |
| 2 | خفاش قهوهای بزرگ | ۱۹.۷ |
| 3 | اپوسوم دمکلفت | ۱۹.۴ |
| 4 | آرمادیلوی غولپیکر | ۱۸.۱ |
| 5 | اپوسوم آمریکای شمالی | ۱۸.۰ |
| 6 | آرمادیلوی پوزهدراز | ۱۷.۴ |
| 7 | میمون جغدی | ۱۷.۰ |
| 8 | سنجاب زمینی قطبی | ۱۶.۶ |
| 9 | سنجاب زمینی یقهطلایی | ۱۵.۹ |
| 10 | سنجاب راهراه شرقی آمریکایی | ۱۵.۸ |
| 10 | ببر | ۱۵.۸ |
| 12 | تیغپشت | ۱۵.۶ |
| 13 | حشرهخوار دمکوتاه بزرگ | ۱۴.۹ |
| 13 | سنجاب راهراه غربی آمریکایی | ۱۴.۹ |
| 15 | موش آبی دمگرد | ۱۴.۶ |
خفاش قهوهای کوچک با ۱۹.۹ ساعت خواب در روز در صدر این فهرست قرار دارد و پس از آن خفاش قهوهای بزرگ با ۱۹.۷ ساعت و اپوسوم دمکلفت با ۱۹.۴ ساعت قرار گرفتهاند.
در سوی دیگر، زرافه بهطور میانگین تنها ۱.۹ ساعت در روز میخوابد. پس از آن اسب با ۲.۹ ساعت و شوکای اروپایی با ۳ ساعت قرار دارند.
چرا برخی پستانداران اینقدر زیاد میخوابند؟
بیشتر پستاندارانی که خواب طولانی دارند، جثه کوچکی دارند؛ از جمله خفاشها، اپوسومها، آرمادیلوها، سنجابها و میمونها.
بر اساس تحلیل ساویج و وست، پستانداران کوچکتر معمولاً سوختوساز سریعتری دارند و نیاز به خواب در آنها زودتر ایجاد میشود. بسیاری از آنها نیز بهجای یک خواب طولانی، استراحت خود را در چندین نوبت کوتاه در طول روز تقسیم میکنند؛ موضوعی که باعث میشود مجموع ساعات خواب روزانه آنها بسیار بالا باشد.
امنیت نیز عامل مهم دیگری است. پستاندارانی که در مکانهای محافظتشده مانند غارها، لانههای زیرزمینی یا حفره درختان میخوابند، بهدلیل خطر کمتر شکار شدن، میتوانند مدت بیشتری در خواب بمانند. همانطور که مجله Discover و پژوهش اصلی PNAS اشاره کردهاند، وجود پناهگاه امن ارتباط مستقیمی با افزایش مدت خواب در میان پستانداران دارد.
چرا علفخواران اینقدر کم میخوابند؟
بیشتر پستانداران کمخواب، علفخواران بزرگجثه هستند. زرافه با ۱.۹ ساعت خواب در روز در پایینترین رتبه قرار دارد و پس از آن اسب با ۲.۹ ساعت، الاغ با ۳.۱ ساعت، فیل آفریقایی با ۳.۳ ساعت، گوسفند با ۳.۸ ساعت، فیل آسیایی با ۳.۹ ساعت و گاو با ۴ ساعت قرار گرفتهاند.
| رتبه | پستاندار | خواب گزارششده (ساعت در روز) |
|---|---|---|
| 1 | زرافه | ۱.۹ |
| 2 | اسب | ۲.۹ |
| 3 | شوکای اروپایی | ۳.۰ |
| 4 | الاغ | ۳.۱ |
| 5 | فیل آفریقایی | ۳.۳ |
| 6 | گوسفند | ۳.۸ |
| 7 | فیل آسیایی | ۳.۹ |
| 8 | گاو | ۴.۰ |
| 9 | تاپیر برزیلی | ۴.۴ |
| 10 | بز | ۵.۳ |
| 10 | هایراکس درختی | ۵.۳ |
| 12 | هایراکس صخرهای | ۵.۴ |
| 13 | ژنت | ۶.۳ |
| 13 | هایراکس خاکستری | ۶.۳ |
| 15 | موش وسپر | ۷.۰ |
یکی از دلایل اصلی این موضوع ساده است؛ علف، غذای پرانرژی محسوب نمیشود. به همین دلیل، علفخواران باید بخش زیادی از روز را صرف تغذیه کنند تا انرژی موردنیاز خود را تأمین کنند و در نتیجه زمان کمتری برای خواب باقی میماند.
هوشیار ماندن در محیطهای باز نیز احتمال شکار شدن را کاهش میدهد. همانطور که Futura Sciences توضیح داده است، نیاز به تغذیه مداوم و قرار گرفتن در معرض شکارچیان، مدت استراحت بسیاری از علفخواران را بهطور طبیعی محدود میکند.
خواب، یک سازگاری تکاملی است
خواب نیز مانند قدرت بدنی، استقامت یا مهاجرت، در طول فرگشت متناسب با سبک زندگی هر گونه تکامل یافته است. برای مثال، یک ببر میتواند روزانه ۱۵.۸ ساعت بخوابد، در حالی که یک فیل بهدلیل نیازهای سبک زندگی خود، بخش عمده چرخه ۲۴ ساعته را بیدار و فعال میماند.
این تفاوتها نشاندهنده تنوع مسیرهای تکاملی پستانداران است. چه به قویترین جانوران جهان نگاه کنیم و چه به گونههایی که طولانیترین مهاجرتهای زمینی را انجام میدهند، هر یک از این ویژگیها راهکاری متفاوت برای بقا در طبیعت به شمار میرود.
