رویکرد جدید اوکراین در مقابله با روسیه با حملات عمقی
از رباتهای انتحاری در پشت خطوط دشمن گرفته تا موشکهای پلیکان؛ زرادخانه مرگبار جدید اوکراین قلب ماشین جنگی روسیه را هدف قرار میدهد.
کییف بهسرعت در حال توسعه موشکهای دوربرد و بالستیک است تا با حملات بیوقفه، سامانههای پدافند هوایی روسیه را تحت فشار قرار دهد؛ آن هم در شرایطی که چند روز پیش مسکو با موج گستردهای از حملات پهپادی اوکراین مواجه شد.
کارشناسان میگویند نزدیک به پنج سال پس از آغاز تهاجم گسترده روسیه به اوکراین، حملات عمیق کییف به داخل خاک روسیه میتواند این کشور را تحت فشار قرار دهد. جاستین برانک، کارشناس قدرت هوایی و فناوری نظامی در مؤسسه RUSI، به روزنامه سان گفته است:
پوتین میتواند در هر زمانی تصمیم بگیرد که جنگ را پایان دهد.
او زمانی این کار را خواهد کرد که احساس کند ادامه دادن مسیر تهاجمی، خطرات بیشتری برایش به همراه دارد.
برای اوکراینیها، این جنگ یک نبرد وجودی و غیرقابل انتخاب برای بقای ملی است.
ولودیمیر زلنسکی اعلام کرده نیروهایش روز یکشنبه، در آخرین روز انتخابات روسیه، بزرگترین حمله خود به مسکو از زمان آغاز جنگ را انجام دادهاند. مقامهای روسیه پس از آنکه ۴۵۰ پهپاد به سمت پایتخت این کشور روانه شدند و سپس موجی از موشکهای پیشرفته بر آسمان روسیه بارید، با واکنش شدیدی از جانب اوکراین روبهرو شدند.
این حملات دو کشته بر جای گذاشت و باعث ایجاد حفرههای بزرگ در ساختمانهای مسکونی و انتشار ستونهای عظیم دود در آسمان شد. زلنسکی مدعی شد که کییف یک تأسیسات «کلیدی» نفتی روسیه و یک مرکز لجستیکی در این منطقه را هدف قرار داده است؛ تأسیساتی که بیش از یکسوم سوخت مسکو و همچنین سوخت هوانوردی مورد استفاده ارتش روسیه را تأمین میکند.
وزیر دفاع اوکراین گفت حمله به چنین تأسیساتی «توانایی دشمن برای ادامه جنگ تهاجمی و تأمین نیروهای نظامی خود را مستقیماً تضعیف میکند». سرگئی سوبیانین، شهردار مسکو، اوکراین را متهم کرد که تلاش دارد انتخابات پارلمانی این کشور را «مختل» کند.
حزب مورد حمایت پوتین در انتخابات مجلس این کشور در مسیر پیروزی قابلتوجه قرار دارد؛ انتخاباتی که پوتین از آن بهعنوان نشانهای از حمایت عمومی از سیاستهای جنگی خود استفاده میکند.
جاستین برانک میگوید:
این یک حمله موفق و از نظر سیاسی مهم از سوی اوکراین به قلب مرکز قدرت دولت روسیه محسوب میشود.
موضوع، هزینه و آسیب سیاسی واردشده به تصویری از کنترل است که پوتین میخواهد برای شهروندان عادی روسیه و بهویژه نخبگان این کشور به نمایش بگذارد.
زلنسکی اعلام کرد این عملیات شامل استفاده از موشک بالستیک زمینپرتاب FP-۷ با نام پلیکان (Pelican) بوده است. این موشک که توسط شرکت نوپای دفاعی Fire Point در اوکراین طراحی و ساخته شده، حداکثر برد ۱۲۴ مایل (حدود ۲۰۰ کیلومتر)، کلاهکی با وزن ۱۵۰ کیلوگرم و دقت اصابت ۱۳ متر دارد.
یکشنبه نخستینبار بود که بهطور رسمی تأیید شد این سلاح پس از پایان آزمایشهایش در اوایل همین ماه، در میدان نبرد مورد استفاده قرار گرفته است.
جاستین در این باره میگوید:
موشکهای بالستیک در یک مسیر پروازی بلند و بالستیک، بسیار بسیار سریعتر حرکت میکنند.
آنها با سرعت بسیار بالا و از زاویهای تند به سمت زمین بازمیگردند؛ چیزی که رهگیری آنها را تقریباً غیرممکن میکند.
سرعت همچنین ارتباط مستقیمی با برد موشک دارد؛ بنابراین هرچه موشک بزرگتر ساخته شود، سریعتر بوده و مسافت بیشتری را خواهد پیمود. پیش از توسعه این موشک، اوکراین برای تأمین موشکهای بالستیک جایگزین مانند ATACMS ساخت آمریکا، به متحدان خود وابسته بود.
در همین حال، موشکهای FP-۹ با برد بیشتر، همچنان در اوکراین در حال گذراندن آزمایشهای پروازی هستند.
جاستین در ادامه افزود:
موشک FP-۷ و موشکهای کوتاه تا متوسطبرد مانند FP-۹ که اوکراین روی آنها کار میکند، زمانی که عملیاتی شوند، تعداد سامانههای روسی قادر به رهگیری آنها را به شکل قابلتوجهی کاهش خواهند داد.
آنها روسیه را مجبور میکنند بخش بیشتری از ذخایر موشکهای رهگیر زمینبههوا با برد بلندتر و بزرگتر خود را مصرف کند.
اگر اوکراین بتواند این کار را با هزینه پایین انجام دهد، این موضوع فشار قابلتوجهی بر توان دفاعی روسیه و در نهایت اقتصاد این کشور وارد خواهد کرد.
زلنسکی افزود حملات روز یکشنبه همچنین شامل موشکها و پهپادهای «FP-۱, RZ-۱۰۰, MICH-۲۰۰۰, Palianytsia, Vendetta, Liutyi, Bars, Flamingo, Sichen» بوده است.
موشک فلامینگو که نخستینبار در اوت ۲۰۲۵ معرفی شد، میتواند اهدافی در فاصله بیش از ۳,۰۰۰ کیلومتری را با یک کلاهک جنگی ۱,۰۰۰ کیلوگرمی هدف قرار دهد.
این موشک دارای بالهایی با طول ۶ متر است و پیش از نابودی اهداف خود، به سرعتی تا ۹۰۰ کیلومتر بر ساعت میرسد. در مقایسه با موشکهای کروز ساخت کشورهای غربی، این موشک بسیار ارزانتر و در عین حال بزرگتر است.
جاستین میگوید:
اوکراینیها در نهایت تمرکز خود را روی کارزار حملات دوربرد گذاشتهاند؛ کارزاری که تأثیرات سیاسی آشکار و مستمری ایجاد میکند.
حملات باعث ایجاد آتش و دود در مناطق مهم روسیه، از انبارها گرفته تا پالایشگاههای نفت و گاز شده و مشکلات اقتصادی برای روسیه ایجاد کردهاند تا فشار سیاسی بر حکومت افزایش یابد.
اوکراین همچنین مجموعه بزرگی از پهپادهای یکطرفه تهاجمی در اختیار دارد که بهطور مداوم خطوط مقدم روسیه و مناطق عمیقتر در خاک این کشور را هدف قرار دادهاند.
جاستین در این باره گفته است:
آنها به اندازهای ارزان هستند که میتوان صدها فروند از آنها را همزمان پرتاب کرد.
این یعنی پدافند هوایی روسیه باید با صدها هدف کندپرواز و کمارتفاع مقابله کند که با سرعتهای متفاوت، ارتفاعهای مختلف و سطح مقطع راداری متفاوت حرکت میکنند.
بخش بزرگی از آنها توسط پدافند هوایی روسیه سرنگون میشوند، اما مقابله با آنها ظرفیت زیادی از سامانههای دفاع هوایی روسیه را مصرف میکند.
شما با پهپادهای اوکراینی و موشکهای کروزی روبهرو هستید که میتوانند ۱,۰۰۰، ۱,۵۰۰ یا ۲,۰۰۰ کیلومتر پرواز کنند.
تعداد اهدافی که در سراسر وسعت خاک روسیه، حتی با مسیرهای پیچیده برای دور زدن تمرکز سامانههای دفاعی، قابل دسترسی هستند، بسیار زیاد است.
اما تنها کارزار حملات دوربرد اوکراین نیست که برای ولادیمیر پوتین دردسر ایجاد کرده است. پهپادهایی که از خطوط مقدم پرتاب میشوند، برای نابودی خودروهای روسی حامل تجهیزات و نیروهای پشتیبان ارتش این کشور نیز مورد استفاده قرار گرفتهاند.
جاستین در این باره مدعی شد:
این موضوع، بهویژه در جنوب، طی شش ماه گذشته تأثیر بسیار بیشتری نسبت به گذشته داشته است.
پدافند هوایی زمینی روسیه دیگر به اندازه قبل متراکم نیست، زیرا آنها مجبور شدهاند بخش زیادی از این سامانهها را برای دفاع در برابر کارزار حملات دوربرد، دوباره به داخل خاک روسیه منتقل و پراکنده کنند.
اوکراین همچنین در قالب عملیاتی که آن را «عملیات ویوالدی» مینامد، برای نخستینبار رباتهای زمینی انتحاری را با استفاده از هواپیماهای بدون سرنشین به پشت خطوط دشمن منتقل کرده و در میدان نبرد رها میکند.
این رباتها پیش از حرکت نیروهای پیاده اعزام میشوند تا از پشت به نیروهای روسیه حمله و آنها را تحت فشار قرار دهند؛ کنترل این رباتها توسط اپراتورهایی انجام میشود که در پناهگاههایی در فاصله دهها کیلومتری مخفی شدهاند.
این رباتها حامل مهمات هستند و میتوانند مواضع دشمن را تصرف کنند؛ آنها قادرند از زمینهای ناهموار و خیابانهای ویرانشده عبور کنند و با سرعتی تا ۱۲ کیلومتر بر ساعت حرکت کنند.
ارتش اوکراین مدعی است:
پهپادهای بمبافکن سنگین، رباتهای زمینی انتحاری را بیش از ۱۰ کیلومتر پشت مواضع روسیه منتقل کردند.
پهپادها دیگر فقط مواد منفجره حمل نمیکنند؛ آنها رباتهایی را حمل میکنند که خودشان مواد منفجره حمل میکنند.
هدف همچنان انسانی است: پیش از اعزام نیروهای پیاده، ماشینها را به خطرناکترین بخش میدان نبرد بفرستیم.
اوکراین تابستان امسال را با حملات گسترده به انبارهای نفت روسیه با استفاده از پهپادهای پیشرفته سپری کرد و سپس تمرکز خود را به مجموعهای از حملات علیه بزرگترین پلتفرم تجارت الکترونیک روسیه تغییر داد. این حملات اقتصاد روسیه را که پیش از این نیز با مشکلاتی مواجه بود، تحت فشار قرار دادهاند؛ کسبوکارها را از بین برده، تجارت را مختل کرده و باعث کمبود سوخت در سراسر کشور شدهاند.
اکنون تعداد بیشتری از شهروندان روسیه تلاش میکنند از کشور خارج شوند؛ زیرا نگرانیها درباره احتمال آغاز موج جدیدی از بسیج نظامی افزایش یافته است. پروژه ضدجنگ Ark اعلام کرده از ماه ژوئیه، درخواستها برای دریافت کمکهای اضطراری جهت مهاجرت از سوی شهروندان روسیه بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
زلنسکی مدعی شده که پوتین قصد دارد بیش از ۳۰۰ هزار نیروی جدید جذب کند تا به اوکراین حمله کرده و کنترل باقیمانده منطقه دونتسک را به دست آورد. کرملین ماههاست شایعات مربوط به بسیج نیروهای جدید را رد کرده است؛ اقدامی که میتوانست پیش از انتخابات، برای پوتین هزینه سیاسی به همراه داشته باشد.
پس از آنکه پوتین در سال ۲۰۲۲ فرمان بسیج نسبی را صادر کرد، صدها هزار نفر روسیه را ترک کردند. از آن زمان، روسیه حدود ۱.۴ میلیون تلفات متحمل شده است. این تحولات در شرایطی رخ میدهد که گزارشهایی درباره افزایش تلاشهای تهاجمیتر برای جذب نیرو در منطقه پنزا، در جنوبشرقی مسکو، منتشر شده است.
جاستین درباره پایان جنگ در اوکراین میگوید:
پوتین زمانی جنگ را متوقف خواهد کرد که احساس کند ادامه مسیر تشدید درگیری ــ با حملات بیشتر و بسیج نیرو ــ برای بقای سیاسی داخلی او خطر بیشتری نسبت به پایان دادن جنگ دارد.
کارزار حملات دوربرد اوکراین تأثیرگذار است، زیرا دیدگاه نخبگان روسیه درباره ریسک و هزینهها را هدف قرار میدهد.
در مقابل، روسیه تلاش میکند اوکراینیها را متقاعد کند در جنگی که آنها آن را نبردی برای بقای ملی میدانند، تسلیم شوند؛ و انجام این کار بسیار دشوارتر است.
